Accessibility links

Таяуда жасалған террорлық бомба жарылыстары оның тікелей Әл-Қайдаға қатынастарын дәлелдей ала ма?

  • Ардақ НҰРҒАЛИ

Жақында 50 адамның өмірін әкетіп 100 деген жандарды жаралаған, Стамбулдегі Британия консулдығы мен Лондондық банктің бөлімшесіне жасалған террорлық шабуылдарды АҚШ, Британия және Түркия басшылары бірден айыпты Әл-Қайдаға тақты. Бұл нақты дәлел ме, әлде жорамал ма?

Өткен бейсенбідегі Стамбулдағы адам өмірін әкеткен бомба жарылыстарынан соң бірден Британия Сыртқы Істер министрі Джек Строу, Лондонда жасаған мәлімдемесінде бұл қылмысты кімдердің жасағандығын білетіндігін білдірді.

"Өткен сенбідегі Стамбулдегі еврейлер мен мұсылмандардың өмірін әкеткен тағылықтың жоғарғы түрі Стамбулдегі жаңа жарылыстардың орын алған уақытында дәл қазір біз терроршылдықа кімдердің жауапты екендігін дөп басып айта алмаймыз. Бірақ мен айтудан қорқамын, бұның артында Әл-Қайдамен байланысты ұйымдармен халықаралық террошылдықтың ізі қылаңдайды."

Түркияның ресми Анадолу агентігінің айтуынша, Стамбулдегі бұдан 5 күн бұрынғы 2-і синагогадағы жарылысты Әл Қайдамен байланысты түркиялық Шығыстың Ұлы Ислам Майданының Жауынгерлері тобы жасаған.

Көптеген талдаушылар бұл шабуылдардың артында Әл Қайданың қол таңбасы бар деу қисынды дейді. Олардың назар аударуынша, көпшілік нысаналар, Әл Қайда мен Осама бин Ладенмен жалпы Ислам терроршылдығымен екі жылдан бері күресіп келе жатқан Батыспен байланысты. Олар АҚШ елбасы Джордж Буштың Британияға сапары кезімен тұспа-тұс келіп отыр,- деп назар аударады.

Вашингтонда орналасқан Сыртқы саясатты зертеуші Като Институтының басшысы Кристофер Пребблдың айтуынша,

"Біз бәлки нені көруіміз мүмкін, біз соңғы екі жылда мынаны байқай аламыз. Осама бин Ладен мен басқалардың басшылығынсыз, бірақ Әл Қайданың әлбете моральдық немесе философиялық қолдауымен олармен ортақ көз қарастағы топтарды өзіне еркін тарта отырып оларға кейбір қолдауларды көреміз."

Вашингтонда орналасқан жекеменшік саяси Ақпараттық Қорғау Орталығының талдаушысы Марк Бюргердің айтуынша, біз қортынды жасауға сақ болуымыз керек. Саяси маңызы бар ғимараттың алдына жарылғыш зат салынған көлікті кез келген апарып жара алады. Әл Қайда бұны бұрындары жасады екен деп, барлық бұндай сипатағы жарылыстарды Әл Қайданың ісі екендеудің қисыны келмейді.

Бұл пікірді, Вашингтонда орналасқан тағы бір саяси зертеу орталығы, Күлі Әлемдегі Бейбітшілік пен Демократия және Заңдылық Бағдарламасы бойынша Карнеги Қорының аға қызметкері Марина Оттоейде қолдайды, сондай-ақ ол мәселенің басқа қырына назар аударады. Әл Қайда тізбегінің тым әлсіздігінен, оның көсемдерін қолға түсіріп не өлтіргенмен бұл ұйымның түбіріне балта шабу барған сайын қиындай түсуде.

"Менің ойымша, Осаманы залалсыздандырғанымен бұл іске елеулі өзгеріс әкелмеген болар еді. Бұл қозғалыстар бір адамнан тыс."

Оттоейдің айтуынша, осыдан екі жыл бұрынғы АҚШ-қа жасалған елеулі шабуыл жасауға қазір Әл Қайданың қаржысы көтермейді, бірақ содан бергі бомба салынған мәшинелер не жарылғыш тиелген жүк тасушы көлікті пайдалану артып отыр, бұны іске асыруға көп қаржы жұмсалмайды.
XS
SM
MD
LG