Accessibility links

Израильдың Хамастың көсемі Рәнтисиді өлтіргенінен кейін Таяу шығыстағы

  • Ардақ НҰРҒАЛИ

Сенбі күні Газа аймағына жасалған Израиль әуе шабуылынан, Хамас қарулы тобынның көсемі Әбділ Әзиз Рантиси мен оның екі оқ қағары қаза тапты. Рантисидің Хамасты басқарғанына бір айдай ғана болды. Ол, осынның алдында көз жұмған Хамастытң рухани көсемі Ахмет Яссин шайқының орнына сайланып еді. Ал, мүгедек арбасында отырған жарым-жан Ахмет Яссин шайқыда Израиль тік ұшағынан жіберілген зымраннан қаза тапқаны белгілі. Екі көсемінен осылайша айрылған Хамас тобынның белді адамдары құпия жағдайға көшті, әрі Хамас өзіннің жаңа басшысынның атын атамай отыр.

Израиль бас министрі Ариэль Шарон, Қорғаныс министрлігінің өкілдеріне Рантисидің өлтірілгендігі үшін өз ризашылығын білдірді. Ал, Газа аймағы мен Иордан дариясынның батыс жағалуында ондаған мың палестиндіктер Рантисидің өліміне өз наразылықтарын танытып, Израильден кек алатындықтары туралы ант берді. Дүйсенбі күні Холокост

Екінші дүние жүзілік соғысында қаза тапқан 6 миллион еврейді еске алу бойынша азалы жиында сөз алған Шарон, Израиль өзіне қарсы шықпақшы болған кез келгенннің көзін құртады деді : " Біз, бүгінгі кісі өлтірушлер, не ертеңгі кісі өлтірушілердің біздің халыққа қандайда бір, шығын келтіруне жол бермейміз. Бұны іске асырмақ болғандарға соққылар берілетін болады. Біз, бейбітшілікті қалаймыз, бұл біздің арманымыз, бірақ біз қаруымызды жыймаймыз." Хамас басшыларының бірі Махмут әз-Захар ақпарат құралдарынынң өкілдеріне былай деді : " Біз, Израильдың бізді сындыра алмайтындығына сенімдіміз. Біз, қарулы күресімізді жалғастырмақпыз."

Арап елдері бірлестігінің өкілі Хоссам Зәкидің айтуынша, бұл Израильдың " мемілекеттік лаңкестігі." Ал, Еуропа одағынның сыртқы саясатын басқаратын Хавьер Солана, Рантисидің өлтірілуі "заңсыздық" десе, БҰҰ-ның Бас Хатшысы Кофи Аннан, Израильдың сотсыз адам өлтірулері- халықаралық заңдарды бұзу және өзіннің Израильге дереу бұндай істерін доғаруын өтінді. Ресми Вашингтоннның айтуынша, Ақ үй, Таяу Шығыста бейбітшілік пен тұрақтылықтың сақталуына " мүделі,"осыған орай Израильдің өз әрекеттеріннің ақырын ойлануды ұсынды. Бірақ, Хамас "бейбіт тұрғындарға шабуыл жасаушы лаңкесттік ұйым " сондықтан израильдіктер " лаңкесттік шабуылдардан қорғануға" құқылы деді АҚШ.

Жұма күні Вашингтонда АҚШ президенті Джордж Буш, Шаронның ұсынысына былайша баға беріп еді : " Бұл жақсы мүмкіндік. Бұл палестиндіктерге реформалар жүргізіп және еркін үкімет құруға мүмкіндік туғызады. Палестин жетекшілігі бұл ұсынысты қабыл алуы тиіс. Бұл барлық тараптарға қайтадан жол картасы бойынша алдыға жылжыуға мүмкіндік береді."

Буштың мәлімдемесіне жұма күні Ақ үйде келіссөздер өткізген Британия бас министрі Тони Блэрде қолдау көрсетті. Оның айтуынша: " Израильдың Газа аймағы мен Батыс жағалау бойынша ұсыныстарын біз қолдаймыз. Төрттік мүмкіндігінше тез бас қосып, Палестин үкіметтіне экономикалық, саяси және қауіпсіздік тұрғысынан соңғы ұсыныстарға орай қолдау көрсетуі керек."

Еуроодақтың Сыртқы саясатын басқаратын Хавьер Солананың жариялауынша, Төрттік, яғыни Ресей, Еуроодақ, БҰҰ және АҚШ, Таяу Шығыста бейбітшілік орнату бойынша жол картасы деп аталатын жоспарды қолдаушы тараптар бәлки осы айдың соңында Берлинде бас қосуы мүмкін. Палестин басшылығы Шаронның жоспарын сынап, Израиль осылайша өзі басып алған палестин жерлерін бауырына басып заңдастырып алмақ ниетте деді.

Жалпы халықаралық қауымдастық Таяу шығыста тұрақтылық орнату үшін арағайындық жасаған кезде, жауласушы екі жақтың бірі, адам өмірін әкететін жарылыстар жасап, келіссөздер үнемі кейінге қалдырылады.
XS
SM
MD
LG