Accessibility links

Өсімдіктер өзара сөйлесе ала ма?

  • Нұрлытай ҮРКİМБАЙ

Нижмежндегі Радбоуд университетінің ғалымы Йосеф Стюфер өсімдіктердің өзара байланыс жүйесін интернетке қосқан болатын. Құлпынай сияқты өсімдіктер өзара байланыстары арқылы бір-біріне ақпараттар жолдағаны байқалған. Ол үшін әлгі өсімдіктер интернеттің кибортын емес, өздерінің табиғи өскіндерін пайдаланып отырған.

Ақпарат ағынының жұмыс істеу тәсілі төмендегідей; құлпынай сияқты өсімдіктер жер асты немесе жер үсті арқылы, горизонтальді түрде тамырларын, бұтақтарын тарату арқылы өскіндерін ұлғайта түседі. Одан өсімдіктің жаңа буыны бүршік жарады. Ал, ол өскіндер өз кезегінде, өзінің негізгі бұтағымен немесе “ата-анасымен” тұрақты байланыста қалады.

Сонымен ол өсімдіктер өзара не туралы сөйлеседі екен? Негізінен олар өз көршілері мен денсаулықтары жөнінде ақпарат алмасатын боп шықты. Мысалы, жапырақ жейтін құрт пен басқа да жәндіктердің жақындап қалғаны жөнінде олар байланыс жүйесі арқылы бір-біріне хабар жолдайды. Сондай ақпаратты алған өсімдіктер өз жауларының көзіне мейлінше түспеуге тырысады. Олар тіпті жапырақтарын елеусіз етіп көрсететін және құрттардың тістеуіне мүмкіндік бермейтіндей қатты ететін өз бойларынан арнайы заттар да бөліп шығарады екен. Интернет вирусы сияқты бұлар да өзара ауру жұқтыруы мүмкін. Мұның өзі - өсімдіктердің өзара байланысына кедергі келтіретін басты мәселенің бірі. Осы айтылғандарға қоса, өсімдіктер ойлай да алады екен.

МкМастер университетінің биологтары пікірінше, кейбір жабайы өсімдіктер өз өскіндерінен гөрі өзге өсімдік түрлерімен көбірек бәсекеге түседі екен. Мысалы, теңіз астындағы гүлдер бір құмыраға өзге өсімдік түрімен отырғызылған болса, онда тамыр жаюын баяулататын көрінеді. Ал, бұдан да өзге бір өсімдік тамыры келіп киліккен жағдайда, бастапқы өзінің әріптесімен тамыр байланысын күшейте түсетін көрінеді.

Бақалардың жаңа түрі олардың үндерінің өзгешеліктері үшін емес, олардың медициналық зерттеулерге қолайлылық туындататын ерекшеліктері үшін жасалып шығарылды. Атап айтқанда жаңа бақалардың ішкі дене мүшелері мен қан айналымы, олардың денесіндегі жұмыртқалары сырттан қарағанда-ақ көрініп тұратын болады. Мұның өзі рак сияқты талай ауруларды емдеуде көп көмек болғалы тұр. Жапонияның Хирошима университетіндегі Амфибия биологиялық институтының профессоры Масаюки Сумида болса бақалардың терісін сырттан көрінетіндей мөлдір етіп, жасап шығарды. Осылайша бақаларға тәжірибе жүргізу ғалымдар үшін оңайға түсетін болып отыр.
XS
SM
MD
LG