Accessibility links

Ұлыбритания парламентінің тарихы


Ұлыбритания парламентінің тарихы

11-ғасырдың аяқ шенінен бастап, яғни Вильгельмді (Жаулаушы Вильгельм) тұсында құрылған тұңғыш парламент әуелі корольдік кеңес, ал кейін «25 барон кеңесі» деп аталған. Ірі жер иеленушілерден тұратын кеңес көбінесе кеңесу функциясын ғана атқарды, сондықтан оның мүшелері корольдің де ниеттестері болды әрі үстем тап өкілдерінің мүддесін қорғады.

1215 жылы барондар Иоанды (Жерсіз Иоанна атанып кеткен – ред.) монарх ретіндегі өкілеттігін өз еркімен шектеп, аса маңызды шешімдерді бірлесіп қабылдауға келіскен Ұлы еркіндік хартиясына қол қоюға күштеп көндіреді.

1265 жылы парламентке рыцарьлар мен қала тұрғындары, яғни орта тап өкілдері қосылды. Кандидаттарға дауыс беретіндер үшін мүліктік шектеу енгізіліп, жылына шамамен 40 шиллинг рента (сома көлемі әр қалада әрқалай бекітілді) төлегендер ғана дауыс беру мүмкіндігіне ие болды.

1295 жылы І Эдуард «мінсіз парламент» құрды, ол 1327 жылы ІІІ Эдуард билікке келетін тұсқа қарай толық қалыптасып болды. Қазір жұртқа белгілі екі палатаға бөлу сол кезде басталған. Оның бірінде аристократия мен дінбасылар, екіншісінде рыцарьлар мен қала тұрғындары мәжіліс құрған. Қазіргі саяси терминологияда бірі - лордтар палатасы, екіншісі қауымдар палатасы деп аталады. Сол кезден бастап парламенттің қос палатасының мақұлдауынсыз елде бірде-бір заң қабылданбайтын болды.

1689 жылы ІІІ Вильгельм конституциялық монархия билігін іс жүзінде нығайтқан Құқық туралы билльге қол қойған соң парламент билігі түпкілікті орнады.

XS
SM
MD
LG