Қазақ тілі туралы заңның 20 жылдығына арналған онлайн-конференция сұрақтарының толық жауаптары

ҚАЗАҚСТАН ОРЫС ТІЛІН «РЕСМИ» СТАТУСЫНАН АЙЫРА АЛА МА?

Сонымен Қазақстан билігі алдағы 22 қыркүйекте қандай тосын сый ұсынуы мүмкін. Қазақстан Конституциясының 7-бабындағы «орыс тіліне ресми статус» берген сөйлемді түбірімен жоя ала ма? Әрине, қазақ тілін өрге бастырмай тұрғанда, өзгетілділердің оны үйренугіне қажеттілік пен мәжбүрлік тудырмай тұрғанда осы – Конституциямен бекітілген орыс тілінің ресми статусы. Бірде-бір саяси қайраткер де, қоғамдық күштер де бұл бап төңіргенде әңгіме өрбітіп көрген емес. Шын мәнісінде, осы бапқа қолқа салсақ, Ресей бізге қандай экономикалық санкция жариялауы мүмкін. Ресеймен тым қоян-қолтық отырған Қазақстан оның шамына тиетін қадамдар жасауға әзірге дайын емес шығар.

Бұл жөнінде сіз не ойлайсыз, құрметті Берік мырза?

МАНКУРТ-это существо,национальное сознание которого ранее было "опущено"масонским руководством СССР(Системы Супер Современного Рабства), а сейчас ежедневно "опускается" международными паразитами стремящимися к мировому господству. Манкурты на своей Земле, в своей Стране, в своем Доме между собой разговаривают на языке тех, кто их "опускает."
....................................
Интернеттен алынған осы анықтамаға сүйенсек,Қазақ Елінің Парламенті мен Үкіметін "мәңгүрттер" жаулап алған ба?

Неге ол жерлерде қазақтың үні шықпайды?

Неге 16 миллион біртұтас халықтың ішінен мемлекеттік тілді білетін,ұлттық ойлау қабілеті жоғары, Еліміздің тарихын-салт дәстүрін-әдет ғұрпын-мәдениетін жақсы білетін мың азаматты іріктеп ала алмаймыз?

Қазақ тілінде әдебиет жетіспейді,осы мәселеде неліктен аударма ісі қолға алынбай отыр, яғни өзге тілдердегі әдебиетті қазақ тіліне аударуды айтамын. Бұл мәселеде сіздің қорыңыз не жасамақшы?

Қазақ тілін Инглиш файл не Хедуей секілді оқытуға арналған оқу құралдарын дайындауға итермелеу ойларыңызда бар ма?Себебі ескі тәсілмен оқыту жастарды зеріктіріп жібереді,ал оны ойын ретінде өткізу эффективтілігі жағынан әлдеқайда тиімдірек деп есептеймін.

Cizderding qazaq tili u'shin jasaghan jumystaryngyzgha alghys aitamiz.alaida sizderding jumystaryngyz lailanghan swdy ayagynan tundyrwmen ainalysqan qojanasyrdyng qylyqtaryn eske salghandai.nege,blik basyndaghylardy qazaqsha so'ilewge ma'jbu'rlemeidi?a'li ku'nge deiyn xalyqty aldawmen keledi.memlekettik qyzmetke alw u'shin qazaq tili o'lshemin qoswgha bolmaima?

Қазір қоғамда қостіл¬ділік бар деп тіпті оны қорғайтындар да кездесіп қалады. Осы төңіректе қандай ой айтасыз?
“Қазақстан халқын топтастырудың аса маңызды факторы болып табылатын мемлекеттік тілді меңгеру – Қазақстан Республикасының әрбір азаматының парызы” “Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы”Заңның 4 – бабында осылай жазылған осы орайда қоғамдық келісім мен халықтың топтасуын қалыптастыруда мемлекеттік тілдің қызметі қандай?
Мемлекеттік тілдің мәртебесі мен қолдану аясы туралы қазақ тілді ақпарат құралдарында жиі жазылады да да орыс тілді ақпарат құралдарында көп айтыла бермейді осы тұрғыда қандай іс шараларды атқару керек?

Қазақ тілін дамытуда бұқаралық ақпарат құралдарының орны қандай Сіз жетекшілік ететін қор осыған қатысты қандай жұмыстар атқаруда?

Бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекетік тапсырысты орындау бағытындағы жұмыста қазақ тілі мен орыс тілінің ара салмағы қандай?


Қоғамдық құндылықтарды анықтап, халыққа бағыт бағдар беретін зиялы қауыммен ғалымдардың осы мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейтуде орны қандай және қалай ықпал етіп жатыр?

Сіз жетекшілік ететін қордың грантын алу байқауына қалай қатысуға болады?

Жауап бергеніңізге рахмет.

Мемқызметке кіру үшін мемлекеттік тілді міндетті түрде білу шартын қалай заңдастыруға болады???

Президент "қазақ пен қазақ қазақша сөйлессін" - дейді.Ендеше неге өзі бастап (Мәсімовті қоспағанда) Тоқаев, Тасмағамбетов, Әбілев, Р.Әлиев, Т.Құлыбаев сияқты тағы да басқа қазақ шенеуніктермен саясаткерлермен неге қазақша сөйлеспейд?

2. Егер президент қазақша сөйлесе, барлығы өзінен-өзі-ақ қазақша сөйлеп кетеді, сонда біз тілге деген желеумен миллиардтаған ақша бөлмейтін едік. Сіз қалай ойлайсыз?

3.Қазақ тілін ұрандатып нан табу (саудаға айналдыру) мен саяси ұпай жиану жағынан М.Шаханов екеуіңіздің араңызда айырмашылық байқалмайды. Айырмашылықтарыңыз - біріңіз биліктің тілімен, екіншіңіз эмоциямен ғана сөйлейсіздер. Осыдан ұялмайсыздар ба?

4.Тіл туралы шығарған басылымыңыз президенттің орысша сөзімен басталған соң, тілдің маскасын киіп алып қазақтарды мазақ қылып жүргеніңіз анық байқалады. Осыған жауабыңыз?

5. КТК телеарнасы кезінде Рахат Әлиевті жақтап ашық сөйлей бастағанда, қазақ тілін сақтамай отыр деген желеумін телеарнаны 1-2 ай жауып тастады. Рахат кеткен соң арна қайта ашылды, бірақ қазақшасы баяғы 2 кезекте. Бұл жағдайға Құл-Мұхамед мырза екеуіңіз әлі үндемейсіздер?

Жалпақшешейлікке салынбай, ешкімге жалтақтамай ҰЛТтық идеология жүргізу керек. Бұл идеологияның бір тармағы тілге арналуы қажет. Кез-келген жерге қазақ тілімен қатар орыс тілін де тықпалауды қою керек. Мысалы: Байтұрсынұлы көшесі деп жазылған болса, қасында міндетті түрде ул. Байтурсунулы деп жазулы тұрады. Осындай көше аттарын жазған кезде, оны орысша қайталау неге керек? Онсыз да түсінікті емес пе. Бұл бір ғана мысал ғана. Ал, мұндай мысалдарды мыңдап келтіруге болады. Осындай қосақтардан қашан құтыламыз, Берік мырза?

тіл мәселесі сан мен сапаға байланысты.алдымен сан жөнінде.
соңғы санақ бойынша қазақ санынын үлесі 67 жетті. әр облыс,үлкен қалалар бойынша айтып берсеңіз.қазақ бала саны жалпы бала санында айкқын басымдыққа ие.шамамен 70тен астам үлесі.сонын бала бақша,орта білім,орташа,жоғары білімді қанша қазақ бар,сонын қаншасы қазақша тәрбиеленіп,қазақ тілінде білім алуда.осыған қарап грантты бөлуді де қазақтілділерге басымдық беретін кез келген жоқпа?.