https://www.azattyq.org/z/340 Қазақстандағы маңызды оқиғалар, мәселелер туралы толымды ақпарат, тәуелсіз жаңалықтар, зерттеулер мен мақалалар https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org/z/340 kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Tue, 09 Jun 2026 14:26:53 +0500 Pangea CMS – Азаттық Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бес конституциялық заңға қол қойды. Бұл жөнінде Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. Бұл 1 шілдеде күшіне енетін Қазақстанның жаңа Конституциясын жүзеге асыруға қатысты құжаттар пакеті.Ақорданың хабарлауынша, Тоқаев бес конституциялық заңға: атап айтқанда президент туралы, бір палаталы парламент (құрылтай), Қазақстан халық кеңесі, астананың мәртебесі және елдің әкімшілік-аумақтық құрылымы туралы заңдарға қол қойды.«Президент туралы» заң президенттің... https://www.azattyq.org/a/toqaev-bes-konstitutsiyalyq-zanga-qol-qoidy/33773294.html https://www.azattyq.org/a/toqaev-bes-konstitutsiyalyq-zanga-qol-qoidy/33773294.html Fri, 05 Jun 2026 15:08:31 +0500 ҚАЗАҚСТАН Биыл мамырда Қазақ парламенті мақұлдаған жаңа заң жобасы әлеуметтік желі қолданушыларының сайлау кезіндегі белсенділігіне қатысты жаңа ережелер енгізеді. Ресми органдар бұл өзгерістерді сайлау процесінің ашықтығын арттыру және сыртқы ақпараттық ықпалдан қорғану үшін қажет деп түсіндіреді. Десе де, Орталық сайлау комиссиясы үгіт-насихат пен жеке пікірдің аражігін нақты қалай ажырататынын түсіндірмеді. Кезекті демократия сабақтары осы мәселеге арналады.САЙЛАУ ЗАҢЫНА ЕНГІЗІЛГЕН ӨЗГЕРІСТЕРҚазақ... https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html Fri, 05 Jun 2026 08:08:00 +0500 САЯСАТ Парламенттегі партиялар Ақорда саясатын қолдайтынын үнемі жария түрде мәлімдеп, онысын сөзімен де, ісімен де дәлелдеп отырса да Қазақстанға тағы бір билікшіл партия неге керек болды? Орталық Азиядағы демкоратияны дамыту қорының жетекшісі, саясаттанушы Толғанай Үмбетәлиевамен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html Wed, 03 Jun 2026 08:44:00 +0500 САЯСАТ Астанада саяси белсенді Ермек Нарымбаевтың ісі бойынша алдын ала сот тыңдауы өтті. "Cот үкімін орындамады" деген айыппен үстінен қылмыстық іс қозғалып, ақпанның басынан бері абақтыда отырған белсенді істі заңсыз деп санайды. Ал прокурор шартты жазамен бостандықта жүрген кезінде Нарымбаев пробациялық бақылау талабын бұзды деп отыр. Судья қамаудағы белсендінің бұлтартпау шарасын өзгертуді сұраған өтінішін орындамады. https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html Tue, 02 Jun 2026 12:40:00 +0500 ҚАЗАҚСТАН Қазақстанда Саяси қуғын-сүргін және Ашаршылық құрбандарын еске алу күні қалай өтті? Бұл күн жалпыхалықтық аза тұту күніне айнала алды ма? Сталиндік зұлматқа биліктің көзқарасы қандай? Тарих қалай жазылып жатыр? Алаштанушы ғалым Сұлтанхан Аққұлымен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sultanhan-aqquly-tarih-sovet-dauirindegidei-maskeudin-qyspagymen-zhazylyp-zhatyr/33770319.html https://www.azattyq.org/a/sultanhan-aqquly-tarih-sovet-dauirindegidei-maskeudin-qyspagymen-zhazylyp-zhatyr/33770319.html Tue, 02 Jun 2026 09:01:00 +0500 Ашаршылық 1 маусым күні Алматыдағы қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында Әл-Фараби даңғылы бойында үш адамның өліміне себеп болған жол апатына байланысты іс бойынша негізгі сот тыңдауы басталды. Бұл істе айып тағылған Александр Пак пен жәбірленуші тараптың өкілдері сот отырысына қашықтан қосылды. Айыпталушы кінәсін мойындайтынын, ал қаза тапқан екі адамның туыстары оны кешетінін мәлімдеді."Кештік, шартты жаза болса жетеді"Дүйсенбідегі сот отырысы басталмай жатып... https://www.azattyq.org/a/ush-adamdy-mert-qylgan-zhol-apaty-boiynsha-sotta-zhabirlenushi-tarap-aiyptalushyga-keshirim-berdi/33769949.html https://www.azattyq.org/a/ush-adamdy-mert-qylgan-zhol-apaty-boiynsha-sotta-zhabirlenushi-tarap-aiyptalushyga-keshirim-berdi/33769949.html Mon, 01 Jun 2026 12:31:00 +0500 ӘЛЕУМЕТ Астанада Жоғары Еуразия экономикалық кеңесінің 5-отырысы өтіп, Еуразия экономика одағының (ЕАЭО) дамуы, жаһандық экономикалық өзгерістерге бейімделу, цифрландыру, жасанды интеллект және сыртқы экономикалық байланыстарды кеңейту мәселелері талқыланды. https://www.azattyq.org/a/ai-sauda-zhane-integratsiya-toqaev-eaeo-ny-zhana-zha%d2%bbandyq-zhagdaiga-beiimdeuge-shaqyrdy/33768393.html https://www.azattyq.org/a/ai-sauda-zhane-integratsiya-toqaev-eaeo-ny-zhana-zha%d2%bbandyq-zhagdaiga-beiimdeuge-shaqyrdy/33768393.html Fri, 29 May 2026 18:10:00 +0500 САЯСАТ 31 мамыр – Қазақстанда саяси қуғын-сүргін мен ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Ғасырға жуық уақыт өтсе де, зобалаңның көптеген сұрағы жауапсыз не даулы күйде қалып отыр. Азаттық осы мәселені Берлиннің Еркін университетінің профессоры, тарих ғылымдарының докторы Роберт Киндлермен талқылады. https://www.azattyq.org/a/qazaqstandagy-asharshylyqqa-germaniya-galymynyn-kozqarasy-robert-kindlermen-suhbat/33765958.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstandagy-asharshylyqqa-germaniya-galymynyn-kozqarasy-robert-kindlermen-suhbat/33765958.html Fri, 29 May 2026 09:55:41 +0500 ҚАЗАҚСТАН 28 мамырда Астанада Қазақстан мен Ресейдің ресми өкілдері бірқатар екіжақты құжаттарға қол қойды. Олардың арасында Қазақстанда жаңадан салынатын АЭС құрылысын салуға қатысты келісім де бар. https://www.azattyq.org/a/aramyzda-dauly-masele-zhoq-astanada-putin-men-toqaev-kelissoz-otkizdi/33767330.html https://www.azattyq.org/a/aramyzda-dauly-masele-zhoq-astanada-putin-men-toqaev-kelissoz-otkizdi/33767330.html Thu, 28 May 2026 14:05:00 +0500 САЯСАТ 26 мамыр күні Алматыда Көкжайлау тау шатқалына шаңғы курортын салу жобасы бойынша қоғамдық тыңдау өтті. Экобелсенділер жиын біржақты өтіп жатыр деп наразылық білдірді. Ал вице-премьер, мәдениет және ақпарат министрі Алматы маңындағы тауды "қауіпсіз әрі жауапты түрде" ел игілігіне пайдалануға үндеді. https://www.azattyq.org/a/almatydaghy-kokzhailau-shangy-kurortyn-salu-zhobasy-boiynsha-qogamdyq-tyndau/33765010.html https://www.azattyq.org/a/almatydaghy-kokzhailau-shangy-kurortyn-salu-zhobasy-boiynsha-qogamdyq-tyndau/33765010.html Tue, 26 May 2026 09:34:00 +0500 ҚАЗАҚСТАН Nira Data ұйымы Қазақстан халқының елдегі сөз еркіндігі, сайлау және үкімет жұмысының ашықтығы туралы бағасы өте төмен деген қорытынды жасады. Бұл - әлемнің 100 шақты елінің тұрғындарымен сөйлесіп жасалған сауалнама нәтижесі.Индекске 98 елден 94 116 адам қатысқан. Қазақстаннан 1007 адам жауап беруге келіскен. Nira Data ұйымы 19 наурыз бен 21 сәуір аралығында адамдармен онлайн байланыс арқылы тілдесіп, негізгі сегіз сұрақ бойынша пікір жинаған.Сауалнамаға қатысқандардың басым бөлігі елдегі... https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-demokratiyany-sezinu-indeksinde-nege-songy-oryn-aldy-sarapshy-zhauaby/33764593.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-demokratiyany-sezinu-indeksinde-nege-songy-oryn-aldy-sarapshy-zhauaby/33764593.html Tue, 26 May 2026 08:53:00 +0500 ҚАЗАҚСТАН Атырауда полицияның күшейтілген рейдтері жалғасқаннан кейін шетелдік нөмірі бар көлік иелері қайта жинала бастады. Бұл жөнінде "Ақ Жайық" сайты хабарлады.Сайттың жазуынша, 22 мамырда қалада полиция қызметкерлері көліктерді тоқтатып, сақтандыру, тіркеу деректерін тексерген. Бұған қоса, медициналық қорапша, өрт сөндіру, апаттық белгілер сияқты заттардың бар-жоғын да қараған.Полицияның күшейтілген рейдтері қайта жалғасқан тұста қаланың түрлі бөлігіне жүргізушілер қайта жиналған.... https://www.azattyq.org/a/atyrauda-politsiya-reidteri-zhalgasqannan-keiin-zhurgizushiler-qaita-zhinalgan/33762839.html https://www.azattyq.org/a/atyrauda-politsiya-reidteri-zhalgasqannan-keiin-zhurgizushiler-qaita-zhinalgan/33762839.html Sat, 23 May 2026 06:44:18 +0500 ҚАЗАҚСТАН 22 мамырда кешке қарай Алматының Алмалы аудандық сотында Elge Qaitaru қорының жетекшісі Оразалы Ержановқа үкім оқылды. Судья Руслан Мұратбеков Оразалы Ержановтың бостандығын 4 жылға шектеді. Бұған қоса, 5 жыл қоғамдық қызметпен айналысуға тыйым салды.Осылайша прокурор Жәнібек Мамытов сұраған жазаны толық берді.Қоғам белсендісі Оразалы Ержанов тағылған айыппен келіспейді. Ол "соңғы сөзінде" жаңа Конституция жобасына қарсы үгіт-насихат жүргізу қылмыс емес екенін айтып, өзін ақтауды... https://www.azattyq.org/a/almatyda-elge-qaitaru-qorynyn-zhetekshisi-orazaly-erzhanovqa-ukim-oqyldy/33762534.html https://www.azattyq.org/a/almatyda-elge-qaitaru-qorynyn-zhetekshisi-orazaly-erzhanovqa-ukim-oqyldy/33762534.html Fri, 22 May 2026 17:57:38 +0500 ҚАЗАҚСТАН БҰҰ болжамында 2100 жылы Қазақстан халқы 30 миллионнан асатыны айтылған. Бірақ елде коронавирус жылдарындағы “бумнан” кейін бала туу көрсеткіші азайып келеді. Некелесу көрсеткіші де төмендеген. Бұл қарқынмен болжанға межеге жетуге бола ма? https://www.azattyq.org/a/33761657.html https://www.azattyq.org/a/33761657.html Fri, 22 May 2026 10:00:07 +0500 ҚАЗАҚСТАН 33 жастағы Алматы тұрғыны, "Оян, Қазақстан" қозғалысының мүшесі Бота Шәріпжан "саяси тұтқын" деп танылған түрмедегі азаматтарға хат жазып тұрады. Ол өзі хат жіберген адамдардан жауап алмайды, хаттары оларға барған-бармағанын да білмейді. Бірақ хат жазуын тоқтатпайды. https://www.azattyq.org/a/turmege-zhazgan-zhauapsyz-hattar-bota-sharipzhan/33759478.html https://www.azattyq.org/a/turmege-zhazgan-zhauapsyz-hattar-bota-sharipzhan/33759478.html Wed, 20 May 2026 08:44:00 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫ Халықаралық "Шекарасыз тілшілер" ұйымы Қазақстан мен Өзбекстанда саяси тақырып қозғайтын журналистер мен баспасөз құралдарына онлайн-цензура күшейгенін, бұған Facebook, Instagram және YouTube платформаларындағы модерация жүйесі жол беріп отырғанын мәлімдеді. https://www.azattyq.org/a/shekarasyz-tilshiler-meta-men-youtube-qazaqstan-zhurnalisterine-qysym-zhasauga-zhol-berdi/33760033.html https://www.azattyq.org/a/shekarasyz-tilshiler-meta-men-youtube-qazaqstan-zhurnalisterine-qysym-zhasauga-zhol-berdi/33760033.html Tue, 19 May 2026 12:04:00 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫ Қазақстан мен Түркия Anka әскери дронын жасайтын кәсіпорын ашпақ. Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанның Қазақстанға сапары кезінде екі ел дрон шығаратын және оған қызмет көрсететін бірлескен кәсіпорын құруға келісті. Түріктің Anka дронының мүмкіндігін сарапшымен талқыладық. https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-men-turkiya-anka-askeri-dronyn-zhasamaq-bul-dronnyn-kushi-qandai/33759498.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-men-turkiya-anka-askeri-dronyn-zhasamaq-bul-dronnyn-kushi-qandai/33759498.html Tue, 19 May 2026 08:44:00 +0500 ҚАЗАҚСТАН Аудан көлемінен Ақорда деңгейіне дейінгі жобалардың тендерін алатын “ВД Строй-инжиниринг” компаниясының артында кім тұр? Көктемде президент атқорасында болған дау кезінде мердігерлердің бірі кәсіпорынға "президент туыстары қамқорлық етеді" деген, бірақ дәлел келтірмеген. Азаттық әрі қарай зерттеп көріп, қызық фактілер тапты.Түркістан облысының заманауи ипподромы; 2024 жылғы Дүниежүзілік көшпенділер ойыны қарсаңында жаңа сипат алған "Қазанат" атшабары; Президент іс... https://www.azattyq.org/a/memleketten-iri-tender-alatyn-kompaniya-artynda-prezidenttin-zhienderi-tur-ma-zertteu/33755207.html https://www.azattyq.org/a/memleketten-iri-tender-alatyn-kompaniya-artynda-prezidenttin-zhienderi-tur-ma-zertteu/33755207.html Mon, 18 May 2026 09:55:00 +0500 ҚАЗАҚСТАН 15 мамырда Түркістанда Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті өтті. Ұйымға мүше елдердің басшылары, бақылаушы елдердің өкілдері қатысатын жиында Қазақстан президенті бұл ұйым "геосаяси да, әскери де ұйым емес" деді. Түркия және Өзбекстан президенттері интеграцияны барынша күшейтуге шақырды. https://www.azattyq.org/a/turkistanda-turki-memleketteri-uiymynyn-beiresmi-sammiti-otip-zhatyr/33757645.html https://www.azattyq.org/a/turkistanda-turki-memleketteri-uiymynyn-beiresmi-sammiti-otip-zhatyr/33757645.html Fri, 15 May 2026 17:44:08 +0500 ҚАЗАҚСТАН Алматының Көкжайлау шатқалында жаңадан Almaty Superski деп аталатын курорт салынады. Таулы аймақтағы шаңғымен сырғанайтын жекелеген демалыс орындары өзара біріктіріліп, Алматы тау кластерінің құрамдас бөлігіне айналмақ. Билік туризм дамып, өркен жаятынына үміт артып отыр. https://www.azattyq.org/a/ukimet-almaty-tau-klasterin-damytpaq-odan-ekozhuiege-qandai-qauip-bar/33755288.html https://www.azattyq.org/a/ukimet-almaty-tau-klasterin-damytpaq-odan-ekozhuiege-qandai-qauip-bar/33755288.html Fri, 15 May 2026 08:44:18 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАР Біріккен Араб Әмірліктерінің OPEC құрамынан тосыннан шығып кеткені жаһандық энергетика нарығын есеңгіретіп тастады. Бұл шешім мұнай бағасын реттеп келген дәстүрлі механизмдер әлсірегенін көрсетіп, ұйымға мүше мемлекеттер арасындағы саяси қайшылықтарды әшкереледі. Мұнай нарығының бүгіні мен болашағы туралы Macro-Advisory консалтингтік компаниясының жетекшісі, мұнай сарапшысы Кристофер Уифермен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/toqaevqa-aqsha-kerek-qazaqstannyn-munai-sayasaty-qalai-ozgeredi/33755338.html https://www.azattyq.org/a/toqaevqa-aqsha-kerek-qazaqstannyn-munai-sayasaty-qalai-ozgeredi/33755338.html Wed, 13 May 2026 09:01:00 +0500 AzattyqTV