Accessibility links

Қазақстанда Қытайға қарсылық қалай күшейді?


2016 жылы көктемде Қазақстанда өткен жаппай жер митингісінде наразылардың көбі «шетелдіктерге жер сататын заң қабылданса, Қазақстандағы жерлердің көбін қытайлар сатып алады» деген қауіптерін ашық жеткізген. 2016 жылы Атырауда жер митингісін ұйымдастырды деп айыпталған Макс Боқаев (2016 жылы бес жылға сотталып, қазір түрмеде отыр) пен Талғат Аянның (2016 жылы бес жылға сотталып, былтыр шартты жазамен босап шықты) сотында Ауыл шаруашылығы министрлігінің өкілдері «жерді Қытайға немесе қытай компанияларына, азаматтарына сату жоспары» болмағанын айтқан. Кейін Қазақстан билігі қарсылыққа ұшыраған жер заңына мораторий жариялады.

2017 жылы Қытайдың Шыңжаң аймағындағы қазақтардың лагерьлерге қамалып жатқаны жайлы ақпарат тарады. Қазақстандықтардың кейбірі Шыңжаңға кеткен жақындарының шекарадан өте алмай отырғанын айтып шағымданған. Бұл жағдай да Қазақстандағы қарсылықты күшейтті.

2018 жылы Қазақстан Қытайдан екі миллиард 62 миллион юань көлемінде кредит алды. 2019 жылы сәуірде Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаев Пекинде өткен «Бір белдеу – бір жол» форумына барып, Қытайдың Қазақстандағы 55 ірі жобасының 15-і жұмысын бастағанын, 11 нысан биыл пайдалануға берілетінін айтты.

Форумнан кейін қытайлық журналистерге сұхбат берген Назарбаев «Қытай ешкімге шарт қоймайды. Біз секілді өмір сүріңдер деп ешқашан айтпайды. Батыс елдері «біз сендерге көмектесеміз, сендер біз сияқты болыңдар» дейді. Қытай олай жасамайды. Қытайдың осы саясаты ұнайды» деген.

Қазақстанның Қытайдан алған кредиті мен Назарбаевтың зауыт туралы сөзі халық арасында сынға ұшырады.

Елде Қытай-Қазақстан қатынасына қарсылық күшейген тұста ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Пекинге ресми сапармен бармақ. 11-12 қыркүйекке жоспарланған сапарда Тоқаев пен Қытай басшысы Си Цзиньпин екі ел арасындағы қарым-қатынасты талқылайды. Тоқаев Қытайға сапарына он күн қалғанда, қыркүйектің 2-сі күні халыққа жолдау жариялап, «шетелдіктерге жер сатылмайтынын» мәлімдеді.

Қытай – Қазақстанға ең көп инвестиция құятын - төртінші, ең көп қарыз беретін үшінші ел. Қазақстанға инвестиция салу бойынша Нидерланды, АҚШ және Швейцария алғашқы үштікте тұр.

XS
SM
MD
LG