https://www.azattyq.org "Азаттық" - Шығыс Еуропа, ТМД елдері мен Орталық Азияға хабар тарататын "Азат Еуропа/Азаттық Радиосы" халықаралық медиакомпаниясының Қазақ қызметі. https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Fri, 15 May 2026 18:28:19 +0500 Pangea CMS – Азаттық 15 мамыр Түркістанда Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті өтеді. Бас тақырып – жасанды интеллект. Әйтсе де саммитте Украина мен Ирандағы соғыстың өңірге ықпалы, «Орта дәліз» бен Транс-Каспий мұнай құбыры сөз болуы ықтимал. Азаттық саммит қарсаңында саясаттанушы Әсел Тутумлумен сұхбаттасты. https://www.azattyq.org/a/turki-birligi-ideyasynan-paida-korip-otyrgan-zhalgyz-adam-erdogan-sarapshy-asel-tutumlumen-suhbat/33756871.html https://www.azattyq.org/a/turki-birligi-ideyasynan-paida-korip-otyrgan-zhalgyz-adam-erdogan-sarapshy-asel-tutumlumen-suhbat/33756871.html Thu, 14 May 2026 19:36:07 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР 15 мамыр Түркістанда Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті өтеді. Бас тақырып – жасанды интеллект және цифрлық даму. Әйтсе де саммитте Украина мен Ирандағы соғыстың өңірге ықпалы, "Орта дәліз" бен Транс-Каспий мұнай құбыры сөз болуы ықтимал. Әу баста тарихы мен мәдениеті жақын елдердің қауымдастығы ретінде құрылған ұйым әскери және экономикалық қарым-қатынасын нығайта ма? Бұл интеграцияға Кремль қалай қарайды? Осы және өзге де сұрақтарды Солтүстік Кипрдегі Таяу шығыс университетінің... https://www.azattyq.org/a/turki-elderi-yntymaqtastygynyn-bolashagy-qandai-suqbat/33756592.html https://www.azattyq.org/a/turki-elderi-yntymaqtastygynyn-bolashagy-qandai-suqbat/33756592.html Thu, 14 May 2026 12:20:34 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Иран төңірегінде шиеленіс болып, мұнай бағасы аспандап жатқанда ОПЕК ұйымынан БАӘ шығып кетті. Қазақстан құрамына мұнай экспорттаушы басқа елдер де кіретін ОПЕК+ альянсына мүше. Әрі қарай не болады? Macro-Advisory консалтинг компаниясының жетекшісі, мұнай сарапшысы Кристофер Уифермен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sarapshy-zhana-parlament-iske-kirisken-son-toqaev-munai-kompaniyalary-maselesin-qolga-alady/33756033.html https://www.azattyq.org/a/sarapshy-zhana-parlament-iske-kirisken-son-toqaev-munai-kompaniyalary-maselesin-qolga-alady/33756033.html Wed, 13 May 2026 18:12:44 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВ Біріккен Араб Әмірліктерінің OPEC құрамынан тосыннан шығып кеткені жаһандық энергетика нарығын есеңгіретіп тастады. Бұл шешім мұнай бағасын реттеп келген дәстүрлі механизмдер әлсірегенін көрсетіп, ұйымға мүше мемлекеттер арасындағы саяси қайшылықтарды әшкереледі. https://www.azattyq.org/a/toqaevqa-aqsha-kerek-qazaqstannyn-munai-sayasaty-qalai-ozgeredi/33755338.html https://www.azattyq.org/a/toqaevqa-aqsha-kerek-qazaqstannyn-munai-sayasaty-qalai-ozgeredi/33755338.html Wed, 13 May 2026 09:01:00 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Орталық Азияға сырттан ақпараттық қысым барған сайын күшейіп барады. Internews институтының Қазақстандағы өкілдігі жүргізген зерттеуде осындай қорытындыға келген. Олардың айтуынша, қысым әлеуметтік желі, әсіресе Telegram мессенджері арқылы жасалады. https://www.azattyq.org/a/33751929.html https://www.azattyq.org/a/33751929.html Mon, 11 May 2026 12:40:20 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР 30 сәуірде Астанада "Құқықтық медиаорталық" баспасөзді қорғау ұйымының бастамасымен журналистер бас қосып, Қазақстандағы сөз бостандығы мәселелерін талқылады. Журналистердің құқығын қорғайтын ұйымның өкілдері жыл басынан бері елде баспасөз өкілдеріне қысым күшейгенін мәлімдеді. Бұл шара дүниежүзілік баспа еркіндігі күніне орай жыл сайын ұйымдастырылады. Жиынға Еуропа одағының Қазақстандағы өкілдігі басшысының орынбасары Ааро Юлитало келіп, "ашық қоғам құрудың алғышарты пікір плюрализмін... https://www.azattyq.org/a/33746915.html https://www.azattyq.org/a/33746915.html Fri, 01 May 2026 12:16:06 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАР Кейінгі жылдары Қазақстан көмір мен газға көп жүгіне бастады. Тозған инфрақұрылымды жаңартып, ұлғайып жатқан сұранысты қамтамасыз ету үшін жаңа станциялар салынып жатыр. Бірақ "энергетика державасы" атануға бұл жеткілікті ме? Оның әлемдік рейтингтегі орны қандай? https://www.azattyq.org/a/energetika-derzhavasy-boludan-dameli-qazaqstan-nege-komirge-iek-artady/33741794.html https://www.azattyq.org/a/energetika-derzhavasy-boludan-dameli-qazaqstan-nege-komirge-iek-artady/33741794.html Mon, 27 Apr 2026 08:47:47 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАР Вашингтонда тіркелген, саяси стратегия мен шешімдер ұсынатын New Lines институты АҚШ билігіне Орталық Азиядағы 5 елді және Ауғанстан мен Пәкістанды қамтитын SilkSeven+, яғни S7+ экономикалық блогын дамытуды ұсынып отыр. Институт АҚШ үшін осы аймақты интеграциялап, қарым-қатынасын дамыту тиімді дейді. Бұл идеяны іске асыру қаншалық мүмкін? Ресей мен Қытай оған қалай қарайды? Азаттық осы сұрақтарды Вашингтондағы Хадсон институтының зерттеушісі Кен Мориасуға қойды. ЭКОНОМИКА АСТАРЫНДАҒЫ... https://www.azattyq.org/a/s7-formatynyn-tupki-maqsaty-qandai-ken-moriyasu-suqbat/33741470.html https://www.azattyq.org/a/s7-formatynyn-tupki-maqsaty-qandai-ken-moriyasu-suqbat/33741470.html Fri, 24 Apr 2026 12:08:34 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВӘЛЕМБАС ТАҚЫРЫПТАР New Lines зерттеу институты АҚШ-қа Орталық Азия, Ауғанстан және Пәкістанды біріктіретін S7+ экономикалық блогын құруды ұсынды. Хадсон институтының сарапшысы Кен Мориасу Азаттыққа сұхбатында жобаның саяси және экономикалық маңызын талдайды. https://www.azattyq.org/a/s5-tin-ornyna-s7-ortalyq-aziya-ushin-talas-bastaldy-ma/33740988.html https://www.azattyq.org/a/s5-tin-ornyna-s7-ortalyq-aziya-ushin-talas-bastaldy-ma/33740988.html Fri, 24 Apr 2026 10:11:54 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстан үкіметі кейінгі үш жылда елдің жалпы ішкі өнімін 450 миллиард долларға жеткізуді көздеп отыр. Экономиканың өсу қарқыны салыстырмалды жоғары болғанымен, кейінгі бір жылда халықтың әл-ауқаты төмендеген. https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-ekonomikasy-ilgerilep-zhatqanda-halqy-nege-unemdeuge-koshti/33731031.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-ekonomikasy-ilgerilep-zhatqanda-halqy-nege-unemdeuge-koshti/33731031.html Wed, 15 Apr 2026 11:00:27 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан үкіметі 2029 жылға дейін елдің жалпы ішкі өнімін 450 миллиард долларға жеткізуді көздейді. Экономиканың қарқыны жоғары болғанымен, кейінгі жылда халықтың әл-ауқаты төмендеген. Қазақстан экономикасы ілгерілеп жатқанда тұрмыс неге жақсармай тұр? Жұрт неге азық-түлікке ақша үнемдеуге мәжбүр? https://www.azattyq.org/a/ekonomika-osken-biraq-halyq-tamaqtan-unemdeuge-mazhbur-bul-qalai/33732088.html https://www.azattyq.org/a/ekonomika-osken-biraq-halyq-tamaqtan-unemdeuge-mazhbur-bul-qalai/33732088.html Wed, 15 Apr 2026 08:35:00 +0500 ЭКОНОМИКАЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев "БҰҰ басшысы қызметіне кетеді екен, сол үшін Конституцияны жеделдетіп қабылдатып жатыр" деген әңгіме ел ішінде де, сыртта да айтылып жүр. Әзірге бұл долбарды растайтындай ешқандай ресми мәлімдеме жоқ, бірақ сарапшылар бұл Тоқаевтың билік транзиті жоспарындағы ықтимал вариант болуы мүмкін дейді. БҰЛ СӨЗ ҚАЙДАН ШЫҚТЫ?"Тоқаев халықаралық ұйымға кетеді" деген сөз негізсіз долбардың бірі ретінде біраздан бері айтылып жүрген. Вице-президент лауазымын... https://www.azattyq.org/a/toqaev-buu-ga-kete-me/33714452.html https://www.azattyq.org/a/toqaev-buu-ga-kete-me/33714452.html Tue, 24 Mar 2026 18:38:54 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елде президент сайлауы 2029 жылы өтетінін айтты. Дегенмен шұғыл конституциялық реформа мен БҰҰ-дағы бас хатшы сайлау мерзімінің тұспа-тұс келуі қоғамда талқы туғызды. Әйтсе де, бұл сәйкестік болуы мүмкін дейтіндер де бар. https://www.azattyq.org/a/prezident-toqaev-buu-bas-hatshysy-bola-ma/33713619.html https://www.azattyq.org/a/prezident-toqaev-buu-bas-hatshysy-bola-ma/33713619.html Tue, 24 Mar 2026 10:10:56 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда Наурыз мейрамын тойлап жатыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Түркістанға барып, өңірдің экономикалық әлеуетін сөз етті. Бес күнге жалғасатын мейрам кезінде елде 10 мыңнан астам іс-шара өтеді, ең ауқымдыларын республикалық маңызы бар қалаларда өткізу жоспарланған. https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-nauryzdy-qalai-toilap-zhatyr/33712893.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-nauryzdy-qalai-toilap-zhatyr/33712893.html Sun, 22 Mar 2026 22:42:42 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВ 15 наурыз референдумға шығарылатын Конституция жобасында сөз еркіндігіне қатысты бап біраз жаңарды. Оған «қоғамның адамгершілік болмысы» және «қоғамдық тәртіп» ұғымдары енген. Бұл тек Қазақстанға тән өзгерту ме, әлде басқа елдер де осыған ұқсас элементтер бар ма? https://www.azattyq.org/a/soz-bostandygyn-shekteuge-adamgershilik-syltau-bolmai-ma/33704873.html https://www.azattyq.org/a/soz-bostandygyn-shekteuge-adamgershilik-syltau-bolmai-ma/33704873.html Fri, 13 Mar 2026 21:33:17 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВ 15 наурызда қазақстандықтар сайлау учаскелеріне барып, Конституцияны жаңарту мәселесіне дауыс береді. Референдум қарсаңында қоғам пікірін анықтау қатаң реттеліп, желіде "референдумға барасыз ба?" деп пост жазғандар да, блиц-сауалнама жүргізген журналистер де, "референдумды бақылайсыз ба?" деп сұраған белсенділер де айыппұл арқалап жатыр. Орталық референдум комиссиясы "Сайлау туралы" заңға сәйкес хабарлама жіберіп, рұқсат алған заңды тұлға ғана бұл іспен айналыса алатынын айтады. Азаттық... https://www.azattyq.org/a/referendum-qarsanynda-qogam-pikirin-kim-anyqtaidy/33696093.html https://www.azattyq.org/a/referendum-qarsanynda-qogam-pikirin-kim-anyqtaidy/33696093.html Fri, 06 Mar 2026 08:44:00 +0500 РЕФЕРЕНДУМ-2026ЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Әлеуметтік желіде "конституция" сөзін "консистенция" сияқты сөзбен алмастырып, сыни пікір жазып жатқандар бар. Жаңа Конституция жобасына қарсылық білдірген соң жауапқа тартылғандар көбейген тұста жұрт осы әдіске көшкендей. Бұл жөнінде "Құқықтық медиаорталық" заңгері Гүлмира Біржановамен сөйлестік. https://www.azattyq.org/a/birzhanova-qogamdyq-pikirdi-baqylau-kusheiip-barady/33688885.html https://www.azattyq.org/a/birzhanova-qogamdyq-pikirdi-baqylau-kusheiip-barady/33688885.html Fri, 27 Feb 2026 09:01:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАРРЕФЕРЕНДУМ-2026 Референдумға шығарылатын Конституция жобасына сәйкес, Орталық сайлау комиссиясын жасақтау бойынша да президенттің құзыры кеңеймек. Дәл осы өзгеріс билікке не үшін керек болды, комиссияға кімдер өтуі керек және сайлау әділ өтуі үшін не өзгеруі керек? Бұл видеода осы сауалдарға жауап іздедік. https://www.azattyq.org/a/barine-zhauap-beretin-prezident-sailau-komissiyasy-qalai-tauelsiz-bolady/33686847.html https://www.azattyq.org/a/barine-zhauap-beretin-prezident-sailau-komissiyasy-qalai-tauelsiz-bolady/33686847.html Wed, 25 Feb 2026 10:00:00 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстанның жаңа Конституция жобасына сәйкес Орталық сайлау комиссиясының төрағасын жеке-дара, ал қалған алты мүшесін Құрылтай келісімімен президент тағайындайды. Президент ұсынған адамдарды Құрылтай екі рет кері қайтарса, президент оны таратуға құқылы. Дәл осы өзгеріс билікке не үшін керек болды? https://www.azattyq.org/a/prezident-tagaiyndaityn-osk-adil-sailau-ya-referendum-otkize-ala-ma/33687208.html https://www.azattyq.org/a/prezident-tagaiyndaityn-osk-adil-sailau-ya-referendum-otkize-ala-ma/33687208.html Wed, 25 Feb 2026 08:35:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАРРЕФЕРЕНДУМ-2026 Қазақстанда жаңа Конституция бойынша 15 наурызда болатын референдум қарсаңында үгіт-насихат күшейді. Қазақстандық саясаттанушы Димаш Әлжанов International IDEA сайтына жариялаған мақаласында "елдегі парламент реформасы президенттік монополияға жасалған фасад" деп санайды. Азаттық саясаттанушымен сұхбаттасып, Қазақстанда ұсынылып жатқан саяси реформаларды талқылады. Азаттық: International IDEA үшін жазған мақалаңызда реформаның тым жылдам әзірленіп, қысқа мерзімде референдумға шығарылғанын... https://www.azattyq.org/a/33686992.html https://www.azattyq.org/a/33686992.html Tue, 24 Feb 2026 18:22:44 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАРРЕФЕРЕНДУМ-2026