https://www.azattyq.org "Азаттық" - Шығыс Еуропа, ТМД елдері мен Орталық Азияға хабар тарататын "Азат Еуропа/Азаттық Радиосы" халықаралық медиакомпаниясының Қазақ қызметі. https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Thu, 02 Jul 2026 22:11:41 +0500 Pangea CMS – Азаттық Орталық Азияда егде жастағы ата-анаға қарау қасиетті борыш саналады. Ал қарттар үйіне көзқарас әлі де жағымсыз күйде қалып отыр. Бірақ аймақ елдерінің халқы қартайып жатыр, ал деменция, Альцгеймер, инсульт ауруларына шалдыққан адамдарға күні-түні күтім керек. https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-dementsiyaga-shaldyqqan-ata-anany-bagu/33786265.html https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-dementsiyaga-shaldyqqan-ata-anany-bagu/33786265.html Tue, 23 Jun 2026 09:13:04 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Анкара "Түрік ғасыры" атты жаңа білім үлгісін енгізді, ал елдің ұлттық білім министрлігі жаңа мектеп оқулықтарын шығарды. Оларда Орталық Азия атауы Түркістан деп өзгертілген – шенеуніктер осылайша аймаққа тарихи атауын қайтарып жатырмыз дейді. Анкараның әрекеті халқының шығу тегі ирандықтармен тамырлас Орталық Азия елі – Тәжікстанға ұнамайды. Сарапшылар Анкара аймақтағы ықпалын осылайша күшейткісі келеді дейді. Анкара 2024-2025 оқу жылында жаңа білім беру үлгісін енгізді. Онда тарихи... https://www.azattyq.org/a/turkiya-ortalyq-aziyanyn-atauyn-turkistan-dep-ozgertti-ankara-tarihi-tanymdy-nege-zhangyrtyp-zhatyr/33783529.html https://www.azattyq.org/a/turkiya-ortalyq-aziyanyn-atauyn-turkistan-dep-ozgertti-ankara-tarihi-tanymdy-nege-zhangyrtyp-zhatyr/33783529.html Thu, 18 Jun 2026 08:35:28 +0500 ӘЛЕМЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Ресей Орталық Азия елдерінде мектеп мен білім беру орталықтарын салуға жүздеген миллион доллар бөліп жатыр. Сарапшылар мұны Мәскеудің Украинаға басып кіргеннен кейін әлсіреген ықпалын сақтап қалуға және аймаққа назар бұра бастаған өзге державалардың мүддесіне қарсы талпынысы ретінде бағалайды. https://www.azattyq.org/a/zhumsaq-kush-ortalyq-aziya-elderine-yqpalyn-saqtagysy-kelgen-reseidin-bilim-eksporty/33762838.html https://www.azattyq.org/a/zhumsaq-kush-ortalyq-aziya-elderine-yqpalyn-saqtagysy-kelgen-reseidin-bilim-eksporty/33762838.html Mon, 25 May 2026 08:11:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Орталық Азия елдеріндегі патриархал дәстүрлер жыл сайын ондаған мың қыз баланы дүниеге келмей жатып құрбан етуге әсер етіп отыр. Медицинаның заманауи диагностика технологияларының көмегімен құрсағындағы баланың қыз екені анықталғаннан кейін анасы, әлгіндей түсінік кесірінен, бойына біткен перзентінен жасанды түсік жасатып арылуға мәжбүр болады. Сарапшылар бұл жағдай қоғамда баланы жынысына бола алалап, кемсіту сақталып отырғанын көрсетіп қана қоймай, әлеуметтік қауіп-қатерге ұрындырады деп... https://www.azattyq.org/a/qyz-kerek-emes-ortalyq-aziyadagy-dasturdin-duniege-kelmegen-balaga-aseri/33761547.html https://www.azattyq.org/a/qyz-kerek-emes-ortalyq-aziyadagy-dasturdin-duniege-kelmegen-balaga-aseri/33761547.html Thu, 21 May 2026 15:01:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВӘЛЕУМЕТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қытайдың Tencent атты алпауыт технологиялық компаниясы Қазақстандағы ең ірі цифрлық экожүйе әрі супер-қосымша — Kaspi-дің акциялар пакетін сатып алып, ел нарығына енді. Былтыр бұл компания Өзбекстанның жетекші финтех-жобасына да инвестиция құйған. https://www.azattyq.org/a/qytaidyn-tehnologiya-alpauyty-kaspi-aktsioneri-atandy-pekinnin-yqpaly-arta-ma/33749680.html https://www.azattyq.org/a/qytaidyn-tehnologiya-alpauyty-kaspi-aktsioneri-atandy-pekinnin-yqpaly-arta-ma/33749680.html Tue, 05 May 2026 08:19:48 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАН Орталық Азия елдерінің азаматтары арасында өз еркімен әскери келісімшартқа отырып, Украинаға аттанатындар саны артып келеді. Мұны құқық қорғаушылар, журналистер мен оқиға куәгерлері айтып отыр. Соғысқа барудың басты себебі ретінде ақша мен Ресей азаматтығын алу мүмкіндігі аталады. https://www.azattyq.org/a/sogysta-zhurgen-qazaqtar-ozbekter-men-tazhikter-olar-nege-ketti/33746337.html https://www.azattyq.org/a/sogysta-zhurgen-qazaqtar-ozbekter-men-tazhikter-olar-nege-ketti/33746337.html Thu, 30 Apr 2026 20:08:35 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС 16 жастағы Тимур Турков соғысқа қарсы көзқарасы үшін туған елі Ресейді тастап, Қазақстан шекарасын заңсыз кесіп өтті. Орал қаласына жетіп, саяси баспана сұраған бозбала қылмыстық іс бойынша сотқа тартылып, оған депортация қаупі төнді. https://www.azattyq.org/a/reseiden-qazaqstanga-zhayau-qashqan-bala-timur-turkovtyn-oqigasy/33744387.html https://www.azattyq.org/a/reseiden-qazaqstanga-zhayau-qashqan-bala-timur-turkovtyn-oqigasy/33744387.html Tue, 28 Apr 2026 18:46:36 +0500 AzattyqTVРесейУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитеті Қаңтар оқиғасы кезінде жақынынан айырылған тоғыз азаматтың шағымын тіркеді. Қаңтар құрбандарының туыстары өмір сүруге және әділ сотқа деген құқықтың бұзылғанын, кісі өлімі бойынша қозғалған істер жабылғанын, ал оқ атқандар жазаланбағанын айтады. Азаттық Азия редакциясы шағымданушылар мен оларға осы шағымды түсіруге көмек көрсеткен құқық қорғау ұйымының өкілімен сөйлесті. "Ақиқатқа жетеміз деген үміт оянды" дейді Мұрат Әбдірайымов. Ол – өз елінде... https://www.azattyq.org/a/buu-qantar-qurbandarynyn-tuystary-zhazgan-aryzdy-tirkedi/33740751.html https://www.azattyq.org/a/buu-qantar-qurbandarynyn-tuystary-zhazgan-aryzdy-tirkedi/33740751.html Thu, 23 Apr 2026 15:31:44 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫЖАЛПЫ АРХИВБейбіт митингілер Уроженец России, гражданин Казахстана, миллиардер из списка Forbes. Тимур Турлов известен в Казахстане и за его пределами как основатель и владелец холдинга Freedom Holding Corp, который объединяет брокерскую компанию, страховые организации, банк, онлайн-сервисы. https://www.azattyq.org/a/timur-turlovtyn-freedom-imperiyasy-ol-qaidan-keldi-qalai-baiydy-artynda-kim-tur/33736582.html https://www.azattyq.org/a/timur-turlovtyn-freedom-imperiyasy-ol-qaidan-keldi-qalai-baiydy-artynda-kim-tur/33736582.html Tue, 21 Apr 2026 11:07:29 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда құрылысы басталады деген үш жылу орталығын Ресей салмайтын болды. Жұмыс ресми түрде басталды: келісімшарттарға қол қойылып, мерзімдері белгіленді, алаңдарды дайындап жатыр. Бірақ жауапсыз сұрақ көп: құны триллион теңгеден асатын нысандарды енді кім және қандай шарттармен салмақ? https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-zheo-salu-ushin-reseidin-ornyna-basqa-seriktes-tapty-biraq-egzhei-tegzheii-belgisiz/33732813.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-zheo-salu-ushin-reseidin-ornyna-basqa-seriktes-tapty-biraq-egzhei-tegzheii-belgisiz/33732813.html Wed, 15 Apr 2026 16:55:16 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Ресейдің кей өңірінде елдің қолындағы ірі қара малды жаппай жою жалғасып жатыр. Жұрттың наразылығын тудырған шараны билік пастереллез, құтыру ауруымен байланыстырады. Бірақ кейбір мамандар аусыл індеті шыққан болуы мүмкін дейді. Осыған ұқсас мал ауруы Орталық Азия елдерінде де байқалып отыр. https://www.azattyq.org/a/ausylga-uqsaidy-resei-men-ortalyq-aziya-elderi-mal-auruynyn-shynaiy-sebebin-zhasyra-ma/33719820.html https://www.azattyq.org/a/ausylga-uqsaidy-resei-men-ortalyq-aziya-elderi-mal-auruynyn-shynaiy-sebebin-zhasyra-ma/33719820.html Mon, 30 Mar 2026 16:00:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВОРТАЛЫҚ АЗИЯБАС ТАҚЫРЫПТАРРесей Ресей ақпарат құралдары Мәскеу Қазақстан мұнайын халықаралық нарыққа экспорттайтын негізгі күретамыр – Каспий құбыр консорциумына (КҚК) санкция салуы мүмкін деп жазып жатыр. Ресей өз жері арқылы мұнай өткізуге тыйым салу арқылы Астанаға емес, елде мұнай өндіретін Батыс компанияларына соққы жасағысы келеді дейді пабликтер. Ал сарапшылардың айтуынша, мұндай шектеу енгізілсе, бұл Қазақстан экономикасына ауыр соққы болады. "ДОС ЕМЕС ЕЛДЕРГЕ" ЖАУАПСаяси ақпарат орталығының бас директоры Алексей... https://www.azattyq.org/a/resei-kaspii-qubyryna-sanktsiya-saludy-talqylap-zhatyr-qazaqstan-qaitpek/33717897.html https://www.azattyq.org/a/resei-kaspii-qubyryna-sanktsiya-saludy-talqylap-zhatyr-qazaqstan-qaitpek/33717897.html Fri, 27 Mar 2026 15:54:14 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАР Конституция жобасы бойынша референдум күні таңнан кешке дейін Алматыдағы түрлі сайлау учаскесінде болған үш тәуелсіз байқаушы Азаттық Азияға қала мен елдегі жалпы көріністен айтарлықтай ерекшеленетін дауыс беру хаттамаларын қалай алғанын айтып берді. https://www.azattyq.org/a/azamattar-zhiti-baqylaganda-gana-bilik-shekten-shyqpaidy-ush-baiqaushynyn-korgeni/33710552.html https://www.azattyq.org/a/azamattar-zhiti-baqylaganda-gana-bilik-shekten-shyqpaidy-ush-baiqaushynyn-korgeni/33710552.html Fri, 20 Mar 2026 13:17:13 +0500 РЕФЕРЕНДУМ-2026ЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Әлем елдерінде мемлекет басшыларының денсаулығына қатысты ақпаратқа көзқарас әртүрлі. Ұлыбритания немесе АҚШ сияқты демократиялық мемлекеттерде президенттің немесе монархтың халін халық біліп отырады. Ал Орталық Азияда жағдай мүлде басқа: бұл тақырып жабық немесе мемлекеттік құпия. Сондықтан мемлеке https://www.azattyq.org/a/33708880.html https://www.azattyq.org/a/33708880.html Wed, 18 Mar 2026 13:29:10 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қырғызстанның салық қызметі ҰҚМК-ның бұрынғы басшысы Қамшыбек Тәшиевтің отбасы "Қырғызмұнайгаз" мемлекеттік компаниясы арқылы қалай байығанын жария етті. Бұған дейін мұнай саласында заңбұзушылықтар барын тәуелсіз журналистер зерттеуі әшкере еткен. https://www.azattyq.org/a/qyrgyzstanda-tashiev-otbasyna-zhymqyru-aiyby-tagyldy/33709567.html https://www.azattyq.org/a/qyrgyzstanda-tashiev-otbasyna-zhymqyru-aiyby-tagyldy/33709567.html Wed, 18 Mar 2026 12:38:05 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Кейінгі бірнеше жылда Қазақстан, Қырғызстан мен Өзбекстанда, оған дейін Тәжікстанда Конституцияны өзгерту жөнінде референдумдер өтті. Талдаушылар бұл өзгертулер ең алдымен осы бастаманы көтергендерге жағдайын нығайту үшін керек болды дейді. https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziyada-konstitutsiyany-ozgertu-zhonindegi-referendum-qandai-maqsat-kozdeidi-zhane-odan-kim-utady/33704276.html https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziyada-konstitutsiyany-ozgertu-zhonindegi-referendum-qandai-maqsat-kozdeidi-zhane-odan-kim-utady/33704276.html Fri, 13 Mar 2026 09:01:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАРРЕФЕРЕНДУМ-2026 Қазақстанның жаңа Конституциясы жобасына арналған Referendum 2026 атты YouTube-арнасында эстрада жұлдыздары бірге шырқаған "Халықтың Ата Заңы" әніне түсірілген клип жарияланды. Әлеуметтік желіде оны мақтағандар да, сынға алғандар да бар. Кей белсенділер бұған қанша ақша жұмсалғанын білгісі келеді. https://www.azattyq.org/a/konstitutsiya-zhobasyn-qoldap-an-salgan-artister-nege-synga-qaldy/33702828.html https://www.azattyq.org/a/konstitutsiya-zhobasyn-qoldap-an-salgan-artister-nege-synga-qaldy/33702828.html Thu, 12 Mar 2026 14:11:00 +0500 РЕФЕРЕНДУМ-2026ЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Америкалық Forbes журналының әлемдегі ең бай адамдар тізіміне биыл Қазақстаннан сегіз адам енді. Оның екеуі тізімге алғаш рет кіріп отыр. Бұған дейінгі жылдары осы тізімде болған қазақстандық миллиардерлердің түгелге дерлігінің байлығы көбейе түскен. https://www.azattyq.org/a/tagy-eki-milliarder-qosyldy-alemdegi-en-bai-adamdar-tizimine-qazaqstannan-segiz-adam-endi/33701195.html https://www.azattyq.org/a/tagy-eki-milliarder-qosyldy-alemdegi-en-bai-adamdar-tizimine-qazaqstannan-segiz-adam-endi/33701195.html Wed, 11 Mar 2026 12:31:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Биылғы жылдың алғашқы айында Қазақстанда тұрғын үйге қатысты жасалған мәміле саны екі есеге жуық азайды. Соған қарамастан шаршы метрдің бағасы тоқтаусыз өсіп жатыр. Сарапшылар жылжымайтын мүлік бағасы халықтың нақты табысынан алшақтап, көбігі көтеріліп барады дейді. Оның үстіне Ресейдегі ахуал да қауіпті күшейтті: ондағы нарықта сауда-саттық көлемі екі есе төмендеп, құрылыс салумен айналысатын әрбір бесінші компания банкрот болуға шақ тұр. Көрші екі елдің осы саладағы тетіктері ұқсас:... https://www.azattyq.org/a/qazaqstannyn-zhylzhymaityn-mulik-narygynda-ne-bolyp-zhatyr/33701135.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstannyn-zhylzhymaityn-mulik-narygynda-ne-bolyp-zhatyr/33701135.html Wed, 11 Mar 2026 08:56:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВЭКОНОМИКАӘЛЕУМЕТБАС ТАҚЫРЫПТАР Астана ондаған жыл бұрын келісімшарт жасасқан Батыс мұнай компанияларына талап қойып отыр. Халықаралық арбитраждағы талқы жабық есік жағдайында өтіп жатыр, ал жария болған ақпараттан Қазақстан шетелдік компаниялар кен орындарына қол жеткізу үшін елдегі шенеуніктерге пара берді деп айыптап отырғаны байқалады. Ал келісімдердің өзі әлі ашық жарияланбады. Қаңтардың соңында Қарашығанақ бойынша келісімге қатысты дауда халықаралық арбитраж Қазақстанды жақтайтын шешім шығарғаны белгілі болды.... https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-nazarbaev-zamanyndagy-kelisimderdi-nege-qaita-qaragysy-keledi/33692394.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-nazarbaev-zamanyndagy-kelisimderdi-nege-qaita-qaragysy-keledi/33692394.html Mon, 09 Mar 2026 17:41:45 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВ