https://www.azattyq.org "Азаттық" - Шығыс Еуропа, ТМД елдері мен Орталық Азияға хабар тарататын "Азат Еуропа/Азаттық Радиосы" халықаралық медиакомпаниясының Қазақ қызметі. https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Mon, 17 Aug 2026 02:37:21 +0500 Pangea CMS – Азаттық Қазақстанда әлеуметтік осал топтағы жандарға мемлекет жалға беретін тұрғын үй кезегінде жылдар бойы тұрған жетімдер табысы үкімет белгілеген шекті шамадан асып кеткені үшін аңсаған пәтерге қол жеткізе алмай отыр. Өтініш иелерінің айтуынша, олардың табысы тек күнделікті қажетін өтеуге жетсе де, қолданыстағы заң талаптары бойынша, оның мөлшері әлеуметтік тұрғын үйден қағылуына негізі себепке айналған. Осынай көкейкесті мәселені шешудің бір шешімі ретінде кейбіріне тіпті оғаш қадамға, мысалы,... https://www.azattyq.org/a/tabysyn-shekti-shamadan-kop-aleumettik-baspanadan-qagylgan-zhetimderdin-zhanaiqaiy/33831370.html https://www.azattyq.org/a/tabysyn-shekti-shamadan-kop-aleumettik-baspanadan-qagylgan-zhetimderdin-zhanaiqaiy/33831370.html Sun, 16 Aug 2026 15:01:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон Орталық Азиядағы жанармай тапшылығы мәселесін шешу үшін жаңа мұнай өңдеу зауытын салуды ұсынды. Алайда мәселе мұнай өңдеу қуатының жетіспеуінде ғана емес. Сарапшылардың айтуынша, өңірге ең алдымен толыққанды мұнай және мұнай өнімдері нарығы қажет. Оған тұрақты шикізат көзі, тасымал инфрақұрылымы, жанармайды ішкі нарыққа сатуды тиімді ететін экономикалық модель керек. Құр зауыттың өзі импортқа тәуелділікті азайта қоймас. Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон... https://www.azattyq.org/a/zhana-zhanarmai-zauyttary-ortalyq-aziyadagy-tapshylyqty-zhoya-ma/33827565.html https://www.azattyq.org/a/zhana-zhanarmai-zauyttary-ortalyq-aziyadagy-tapshylyqty-zhoya-ma/33827565.html Wed, 12 Aug 2026 15:31:30 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВЭКОНОМИКАБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан мемлекет зейнетақы жинақтарын инвестициялаудан түскен табыс инфляциядан төмен болған жағдайда азаматтарға айырманы өтемейді. Осыған дейін өтеп келген және бұл жүйе 20 жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеп келді. https://www.azattyq.org/a/zeinetaqy-qoryn-inflyatsiyadan-qorgau-kepildigi-zhoiylmaq-bilik-muny-qalai-tusindiredi-saldary-qandai/33825741.html https://www.azattyq.org/a/zeinetaqy-qoryn-inflyatsiyadan-qorgau-kepildigi-zhoiylmaq-bilik-muny-qalai-tusindiredi-saldary-qandai/33825741.html Mon, 10 Aug 2026 13:35:16 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Қырғызстанда араққа қарсы челлендж жүріп жатыр. Қатысушылар дүкеннен алкоголь сатып алып, ашып, сол жерде шелекке төгеді. Олар осылайша "зұлымдықпен күресіп жатырмыз" дейді. Жастардың сыра, арақ, шарап, вискилерді литрлеп төккені желіде пікірталас туғызды. Бірі босқа ақша шашу, арақ ішуге еш әсер етпейді десе, енді біреулері арақ көп жамандықтың себебі деп қолдап жатыр. НЕГЕ САТАСЫЗ? ОДАН ДА ТӨГІП ТАСТАЙЫҚ! Челлендж Бішкектегі шағын азық-түлік дүкенін сүріп тастаған сәттен басталды. Дүкен... https://www.azattyq.org/a/33824687.html https://www.azattyq.org/a/33824687.html Sat, 08 Aug 2026 09:49:57 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Түрікменстаннан шыққан мыңдаған әйел Түркияда қарттар мен науқастарға қараушы, бала күтуші және үй қызметкері болып жұмыс істейді. Олардың көбі заңсыз еңбек етеді әрі жылдар бойы отбасын көрмейді. Олар тек шетелде ғана емес, туған елінде де осал жағдайда қалады: әйелдері жоқта күйеулері кейде "екінші әйел" алып, алғашқы жұбайларын солар жіберген ақшаға алынған баспанадан айырады. "МЕЙІРІМДІ КҮЙЕУІМНЕН ЕШТЕҢЕ ҚАЛМАДЫ"48 жастағы Насибе өмірінің үштен біріне жуығын шетелде өткізген. Ол... https://www.azattyq.org/a/turkimen-aielderinin-tagdyry-oz-elinde-de-zhat-zherde-de-quqygy-qorgalmagan/33823431.html https://www.azattyq.org/a/turkimen-aielderinin-tagdyry-oz-elinde-de-zhat-zherde-de-quqygy-qorgalmagan/33823431.html Thu, 06 Aug 2026 15:55:54 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Украина дрондарының Wildberries логистикалық орталықтарына шабуылдарынан соң, ресейлік маркетплейс Қазақстанға ден қойып отыр: шілденің аяғында ресейлік "Коммерсант" басылымы өз хабарында Wildberries Қазақстандағы бос қоймалардың бәрін алуға ниетті екенін айтқан. Ресми Астана Wildberries-тен ешқандай өтініш түспегенін мәлімдеді. Ресейлік компания логистикасын қайта құрып, қоймаларын көрші елге көшірсе, бұл Қазақстанға қандай да бір қауіп төндіре ме? Wildberries маркетплейсін дамытатын RWB... https://www.azattyq.org/a/ukraina-soqqylarynan-qoimalary-ortengen-wildberries-qazaqstanga-koz-tikti-astanaga-qauip-bar-ma/33822602.html https://www.azattyq.org/a/ukraina-soqqylarynan-qoimalary-ortengen-wildberries-qazaqstanga-koz-tikti-astanaga-qauip-bar-ma/33822602.html Wed, 05 Aug 2026 14:25:14 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАРУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС "Әлі бала көтермедің бе?", "Әлі күнге дейін ештеңе көрінбейді, бәрі дұрыс па?" – Орталық Азия елдерінде тұрмысқа шыққан әйелдер мұндай сұрақты санаулы айдан соң-ақ ести бастайды. Жас отбасыдан бірден сәби күтеді, ана болу некенің ажырамас бөлігі саналады. Алайда, кейінгі жылдары аймақ елдерінде "чайлдфри" сөзі жиі айтыла бастады. Біреулер үшін бұл – адамның жеке құқығы болса, басқалар мұны Батыстың жергілікті құндылықтарға қайшы келетін бөтен идеологиясы деп көреді. "Чайлдфри" (ағылшын... https://www.azattyq.org/a/qashan-bala-tuasyn-ortalyq-aziyada-chaildfri-aielderge-qalai-qaraidy/33821581.html https://www.azattyq.org/a/qashan-bala-tuasyn-ortalyq-aziyada-chaildfri-aielderge-qalai-qaraidy/33821581.html Tue, 04 Aug 2026 14:21:33 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВОРТАЛЫҚ АЗИЯБАС ТАҚЫРЫПТАР Шілденің ортасында Ташкентте президент кортежі өткен жолда апат болып, салдарынан екі адам қаза болды. Осыдан соң, мемлекет басшыларына ұзын-сонар автоколоннаның қажеті не деген талқы туды. Мұндай кортеждер қала тұрғындарына қолайсыздық тудырып, кейде азаматтардың өміріне қауіп төндіріп жатады. https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-prezidentterinin-atyshuly-kortezhderi-zhane-olardyn-apatqa-ushyrauy/33818351.html https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-prezidentterinin-atyshuly-kortezhderi-zhane-olardyn-apatqa-ushyrauy/33818351.html Fri, 31 Jul 2026 08:53:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР 23 тамызда Құрылтай сайлауы өтеді. Қазақстанның қос палаталы парламенті жаңа Конституция қабылданған соң, бір палаталы құрылымға айналып, атауы осылай өзгерген. Енді оған жеке адам сайланбай, тек партиялық тізімге дауыс беріледі. Сайлауға жеті партия түспек, бірақ олардың арасында елеулі бәсеке байқалмайды. Сарапшылар бұл сайлау алдыңғыларынан ерекшеленбейтінін, барлығы алдын ала шешіліп қойғанын айтады. Азаттық Азия редакциясы сайлауға дейінгі ахуалды талдап көрді. Сайлауға кім қатысып... https://www.azattyq.org/a/intrigasy-zhoq-nauqan-konstitutsiyasy-zhanargan-qazaqstan-quryltai-sailauyna-qalai-keldi/33808973.html https://www.azattyq.org/a/intrigasy-zhoq-nauqan-konstitutsiyasy-zhanargan-qazaqstan-quryltai-sailauyna-qalai-keldi/33808973.html Tue, 21 Jul 2026 16:34:35 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда шетелден қаржы алатын үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) төңірегіндегі пікірталас қайта өршіді. "Қазақстан халық партиясының" депутаттары мұндай ұйымдарға бақылауды күшейтуді ұсынып, шетелдік гранттар елдің ішкі ісіне араласу құралы ретінде пайдаланылуы мүмкін деп отыр. Ал азаматтық қоғам өкілдері мен құқық қорғаушылар бұл айыптарды негізсіз деп санап, тәуелсіз ұйымдарға қысым күшеюі мүмкін екенін ескертеді. 2026 жылғы 17 маусымда парламент отырысында мәжіліс депутаты Магеррам... https://www.azattyq.org/a/oshpendilik-rupory-qazaqstanda-shetel-agentterin-kim-zhane-ne-ushin-izdep-zhur/33799264.html https://www.azattyq.org/a/oshpendilik-rupory-qazaqstanda-shetel-agentterin-kim-zhane-ne-ushin-izdep-zhur/33799264.html Wed, 08 Jul 2026 13:34:48 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Алматының Бостандық аудандық сотында Orda.kz интернет-басылымының бұрынғы редакторы Гүлнәр Бажкенованың ісі бойынша сот жалғасты. Оған Қылмыстық кодекстің үш бабы бойынша айып тағылып отыр. Бажкенова айыптарды мойындамайды. Қылмыстық қудалауға дейінГүлнәр Бажкенова — қазақстандық журналист, медиаменеджер. Әр жылдары бірнеше ірі медиажобаларға жетекшілік еткен. Қылмыстық қудалау басталмай тұрып ол Orda.kz интернет-басылымының бас редакторы болды. Оған қарсы қылмыстық іс 2025 жылы 1... https://www.azattyq.org/a/almatyda-gulnar-bazhkenovanyn-soty-qalai-otip-zhatyr/33796571.html https://www.azattyq.org/a/almatyda-gulnar-bazhkenovanyn-soty-qalai-otip-zhatyr/33796571.html Sat, 04 Jul 2026 07:15:46 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВ Орталық Азияда егде жастағы ата-анаға қарау қасиетті борыш саналады. Ал қарттар үйіне көзқарас әлі де жағымсыз күйде қалып отыр. Бірақ аймақ елдерінің халқы қартайып жатыр, ал деменция, Альцгеймер, инсульт ауруларына шалдыққан адамдарға күні-түні күтім керек. https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-dementsiyaga-shaldyqqan-ata-anany-bagu/33786265.html https://www.azattyq.org/a/ortalyq-aziya-dementsiyaga-shaldyqqan-ata-anany-bagu/33786265.html Tue, 23 Jun 2026 09:13:04 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Анкара "Түрік ғасыры" атты жаңа білім үлгісін енгізді, ал елдің ұлттық білім министрлігі жаңа мектеп оқулықтарын шығарды. Оларда Орталық Азия атауы Түркістан деп өзгертілген – шенеуніктер осылайша аймаққа тарихи атауын қайтарып жатырмыз дейді. Анкараның әрекеті халқының шығу тегі ирандықтармен тамырлас Орталық Азия елі – Тәжікстанға ұнамайды. Сарапшылар Анкара аймақтағы ықпалын осылайша күшейткісі келеді дейді. Анкара 2024-2025 оқу жылында жаңа білім беру үлгісін енгізді. Онда тарихи... https://www.azattyq.org/a/turkiya-ortalyq-aziyanyn-atauyn-turkistan-dep-ozgertti-ankara-tarihi-tanymdy-nege-zhangyrtyp-zhatyr/33783529.html https://www.azattyq.org/a/turkiya-ortalyq-aziyanyn-atauyn-turkistan-dep-ozgertti-ankara-tarihi-tanymdy-nege-zhangyrtyp-zhatyr/33783529.html Thu, 18 Jun 2026 08:35:28 +0500 ӘЛЕМЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР Ресей Орталық Азия елдерінде мектеп мен білім беру орталықтарын салуға жүздеген миллион доллар бөліп жатыр. Сарапшылар мұны Мәскеудің Украинаға басып кіргеннен кейін әлсіреген ықпалын сақтап қалуға және аймаққа назар бұра бастаған өзге державалардың мүддесіне қарсы талпынысы ретінде бағалайды. https://www.azattyq.org/a/zhumsaq-kush-ortalyq-aziya-elderine-yqpalyn-saqtagysy-kelgen-reseidin-bilim-eksporty/33762838.html https://www.azattyq.org/a/zhumsaq-kush-ortalyq-aziya-elderine-yqpalyn-saqtagysy-kelgen-reseidin-bilim-eksporty/33762838.html Mon, 25 May 2026 08:11:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Орталық Азия елдеріндегі патриархал дәстүрлер жыл сайын ондаған мың қыз баланы дүниеге келмей жатып құрбан етуге әсер етіп отыр. Медицинаның заманауи диагностика технологияларының көмегімен құрсағындағы баланың қыз екені анықталғаннан кейін анасы, әлгіндей түсінік кесірінен, бойына біткен перзентінен жасанды түсік жасатып арылуға мәжбүр болады. Сарапшылар бұл жағдай қоғамда баланы жынысына бола алалап, кемсіту сақталып отырғанын көрсетіп қана қоймай, әлеуметтік қауіп-қатерге ұрындырады деп... https://www.azattyq.org/a/qyz-kerek-emes-ortalyq-aziyadagy-dasturdin-duniege-kelmegen-balaga-aseri/33761547.html https://www.azattyq.org/a/qyz-kerek-emes-ortalyq-aziyadagy-dasturdin-duniege-kelmegen-balaga-aseri/33761547.html Thu, 21 May 2026 15:01:00 +0500 ОРТАЛЫҚ АЗИЯЖАЛПЫ АРХИВӘЛЕУМЕТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қытайдың Tencent атты алпауыт технологиялық компаниясы Қазақстандағы ең ірі цифрлық экожүйе әрі супер-қосымша — Kaspi-дің акциялар пакетін сатып алып, ел нарығына енді. Былтыр бұл компания Өзбекстанның жетекші финтех-жобасына да инвестиция құйған. https://www.azattyq.org/a/qytaidyn-tehnologiya-alpauyty-kaspi-aktsioneri-atandy-pekinnin-yqpaly-arta-ma/33749680.html https://www.azattyq.org/a/qytaidyn-tehnologiya-alpauyty-kaspi-aktsioneri-atandy-pekinnin-yqpaly-arta-ma/33749680.html Tue, 05 May 2026 08:19:48 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАН Орталық Азия елдерінің азаматтары арасында өз еркімен әскери келісімшартқа отырып, Украинаға аттанатындар саны артып келеді. Мұны құқық қорғаушылар, журналистер мен оқиға куәгерлері айтып отыр. Соғысқа барудың басты себебі ретінде ақша мен Ресей азаматтығын алу мүмкіндігі аталады. https://www.azattyq.org/a/sogysta-zhurgen-qazaqtar-ozbekter-men-tazhikter-olar-nege-ketti/33746337.html https://www.azattyq.org/a/sogysta-zhurgen-qazaqtar-ozbekter-men-tazhikter-olar-nege-ketti/33746337.html Thu, 30 Apr 2026 20:08:35 +0500 AzattyqTVЖАЛПЫ АРХИВУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС 16 жастағы Тимур Турков соғысқа қарсы көзқарасы үшін туған елі Ресейді тастап, Қазақстан шекарасын заңсыз кесіп өтті. Орал қаласына жетіп, саяси баспана сұраған бозбала қылмыстық іс бойынша сотқа тартылып, оған депортация қаупі төнді. https://www.azattyq.org/a/reseiden-qazaqstanga-zhayau-qashqan-bala-timur-turkovtyn-oqigasy/33744387.html https://www.azattyq.org/a/reseiden-qazaqstanga-zhayau-qashqan-bala-timur-turkovtyn-oqigasy/33744387.html Tue, 28 Apr 2026 18:46:36 +0500 AzattyqTVРесейУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитеті Қаңтар оқиғасы кезінде жақынынан айырылған тоғыз азаматтың шағымын тіркеді. Қаңтар құрбандарының туыстары өмір сүруге және әділ сотқа деген құқықтың бұзылғанын, кісі өлімі бойынша қозғалған істер жабылғанын, ал оқ атқандар жазаланбағанын айтады. Азаттық Азия редакциясы шағымданушылар мен оларға осы шағымды түсіруге көмек көрсеткен құқық қорғау ұйымының өкілімен сөйлесті. "Ақиқатқа жетеміз деген үміт оянды" дейді Мұрат Әбдірайымов. Ол – өз елінде... https://www.azattyq.org/a/buu-qantar-qurbandarynyn-tuystary-zhazgan-aryzdy-tirkedi/33740751.html https://www.azattyq.org/a/buu-qantar-qurbandarynyn-tuystary-zhazgan-aryzdy-tirkedi/33740751.html Thu, 23 Apr 2026 15:31:44 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫЖАЛПЫ АРХИВБейбіт митингілер Уроженец России, гражданин Казахстана, миллиардер из списка Forbes. Тимур Турлов известен в Казахстане и за его пределами как основатель и владелец холдинга Freedom Holding Corp, который объединяет брокерскую компанию, страховые организации, банк, онлайн-сервисы. https://www.azattyq.org/a/timur-turlovtyn-freedom-imperiyasy-ol-qaidan-keldi-qalai-baiydy-artynda-kim-tur/33736582.html https://www.azattyq.org/a/timur-turlovtyn-freedom-imperiyasy-ol-qaidan-keldi-qalai-baiydy-artynda-kim-tur/33736582.html Tue, 21 Apr 2026 11:07:29 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАР