https://www.azattyq.org/z/340 Қазақстандағы маңызды оқиғалар, мәселелер туралы толымды ақпарат, тәуелсіз жаңалықтар, зерттеулер мен мақалалар https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org/z/340 kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Tue, 30 Jun 2026 20:07:36 +0500 Pangea CMS – Азаттық 30 маусымда Қазақстан парламенті қос палатасының соңғы бірлескен отырысы өтті. Отыз жыл жоғарғы заң шығарушы билік органы болған құрылымның ақырғы жиынында сөйлеген президент Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Конституцияға сай құрылатын саяси институттар жаңа модель бойынша жұмыс істейтінін мәлімдеді. https://www.azattyq.org/a/nazarbaevtyn-tusynda-qurylyp-toqaevtyn-kezinde-qysqargan-qos-palataly-parlamenttin-songy-zhiyny/33791861.html https://www.azattyq.org/a/nazarbaevtyn-tusynda-qurylyp-toqaevtyn-kezinde-qysqargan-qos-palataly-parlamenttin-songy-zhiyny/33791861.html Tue, 30 Jun 2026 13:03:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Америкалық New York Times газеті Қазақстандағы миллиардтаған долларлық вольфрам жобасына қатысты "Трамп миллиард долларлық тау-кен келісімін жасады. Оның ұлдары бұдан пайда көруі мүмкін" дейтін зерттеу жариялады. Ақ үй Трамп әкімшілігінің шешімдері тек америкалықтардың ұлттық және экономикалық мүддесіне негізделетінін мәлімдеді. Латник министр қызметіне кіріспес бұрын компаниядағы үлесін сатып жібергенін айтты, ал Трамптың ұлдары Қазақстанмен мәмілеге қатыспағанын хабарлады. Азаттық осы... https://www.azattyq.org/a/tramptyn-uldary-qazaq-kenishinen-paida-kore-me-new-york-times-zertteui/33791286.html https://www.azattyq.org/a/tramptyn-uldary-qazaq-kenishinen-paida-kore-me-new-york-times-zertteui/33791286.html Tue, 30 Jun 2026 09:10:00 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНАҚШ 30 жыл бойы мемлекеттік биліктің заң шығарушы тармағы ретінде жұмыс істеп келген парламенттің жоғарғы палатасы 29 маусымда соңғы рет жалпы отырысын өткізді. Ел тарихында ол қандай роль атқарды, несімен есте қалды? Бұл жайында сенаттың қазіргі және бұрынғы мүшелерінің пікірін сұрадық. https://www.azattyq.org/a/senattyn-songy-otyrysy-ashimbaevtyn-toqaevqa-algys-aituymen-ayaqtaldy/33791776.html https://www.azattyq.org/a/senattyn-songy-otyrysy-ashimbaevtyn-toqaevqa-algys-aituymen-ayaqtaldy/33791776.html Tue, 30 Jun 2026 08:35:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР "ВД Строй-Инжиниринг" құрылыс компаниясы туралы Азаттық зерттеуі жарияланғаннан кейін, Азаттық және "Азаттық Азия" сайттары Қазақстанда ашылмай қалды, ал әлеуметтік желідегі аккаунттарына шабуыл үдеді. Зерттеуде айтылған компанияның бұрынғы құрылтайшылары арасында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың туыстарымен іскерлік байланыста болған адамдардың есімдері аталған. Қазақстанның мәдениет және ақпарат министрлігі мен жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктері Азаттық сауалына... https://www.azattyq.org/a/azattyq-zertteui-zhariyalangannan-keiin-onyn-akkaunttaryna-shabuyl-kusheiip-saity-ashylmai-qaldy-nege/33776062.html https://www.azattyq.org/a/azattyq-zertteui-zhariyalangannan-keiin-onyn-akkaunttaryna-shabuyl-kusheiip-saity-ashylmai-qaldy-nege/33776062.html Mon, 29 Jun 2026 08:56:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Тамара Калеева – тәуелсіз Қазақстанның журналистика тарихындағы ең маңызды оқиғалардың куәгері. "Әділ сөз" қорының бұрынғы жетекшісі Азаттыққа сұхбатында тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап қазірге дейін елде сөз еркіндігі ахуалы қалай өзгергенін баяндап, үміті мен өкініші жөнінде сыр шертті. https://www.azattyq.org/a/adamdy-soz-ushin-turmege-qamauga-bolmaidy-tamara-kaleevamen-suhbat/33789259.html https://www.azattyq.org/a/adamdy-soz-ushin-turmege-qamauga-bolmaidy-tamara-kaleevamen-suhbat/33789259.html Fri, 26 Jun 2026 10:00:00 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда сарбаздардың өлімі көбіне "өз-өзіне қол салу" не "кездейсоқ қаза" деп түсіндіріледі. Ал әскери істер бойынша адвокат Сержан Пірәлиев мұндай оқиғалардың көбі қоғамнан жасырылып қалады дейді. Ол әскердегі қорқыныш ахуалы, жабық статистика және әділдікке жетудің қиындығы жайлы айтып берді. https://www.azattyq.org/a/advokat-serzhan-piraliev-askeri-salaga-tolyq-ashyqtyq-kerek/33787962.html https://www.azattyq.org/a/advokat-serzhan-piraliev-askeri-salaga-tolyq-ashyqtyq-kerek/33787962.html Thu, 25 Jun 2026 09:37:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан қарулы күштері қатарында міндетті борышын өтеп жүргенде жұмбақ жағдайда қатты жарақат алған Ербаян Мұхтар 23 маусымда түнде көз жұмды. Бұл жөнінде заңгер Инга Иманбай хабарлады. “Өкінішке қарай, бүгін Ербаянның жүрегі тоқтағанын білдік. Бұл жазба қоштасу үшін ғана емес. Өйткені Ербаян осы екі жыл ішінде өзінің өмірі үшін күресе отырып, мыңдаған сарбаздың тағдырына әсер етті. Оның оқиғасы арқылы әскердегі көптеген мәселелер ашық айтыла бастады. Бұрын үнсіз қалған ата-аналар... https://www.azattyq.org/a/askerde-zharaqat-algan-erbayan-muhtar-koz-zhumdy/33787607.html https://www.azattyq.org/a/askerde-zharaqat-algan-erbayan-muhtar-koz-zhumdy/33787607.html Wed, 24 Jun 2026 10:24:16 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Брюссельге барды. Бельгиядағы екі күндік сапарының басында ол сол жақтағы қазақ жастарымен жолығып, артынан Еуропалық кеңес президенті Антониу Коштамен бейресми кездесу өткізді. Сондай-ақ ол Еуропалық комиссия Президенті Урсула фон дер Ляйенмен де келіссөз жүргізіп, "Қазақстан мен Еуроодақ" дөңгелек үстеліне қатыспақ. Сапар басталған күні Euronews Тоқаевтың мақаласын жариялады. Баған күйінде жарияланған мақаласында Тоқаев Қазақстан-Еуроодақ... https://www.azattyq.org/a/toqaevtyn-bryusselge-sapary-kun-tartibindegi-maseleler-qandai/33786971.html https://www.azattyq.org/a/toqaevtyn-bryusselge-sapary-kun-tartibindegi-maseleler-qandai/33786971.html Tue, 23 Jun 2026 15:04:13 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда аудан және қала әкімдерін сайлау тоқтатылды. Екі жылға созылған ірі саяси эксперимент ресми түрде аяқталды. Парламент қабылдаған жаңа заң бойынша, бұл лауазымдарға шенеуніктерді қайтадан облыс басшылары тағайындайды. Тек ауыл әкімдері ғана сайланады. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа жолдау арнап, саяси жүйені шұғыл демократияландыруды негізгі басымдық деп жариялады. Тоқаев халықтың талабын орындап, билікті орталықсыздандырудың басты қадамы... https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-akim-sailau-nege-toqtady-sarapshy-pikiri/33786412.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-akim-sailau-nege-toqtady-sarapshy-pikiri/33786412.html Tue, 23 Jun 2026 08:44:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Amanat-ты жаңа құрылған "Әділетке" қосу жөнінде Ақорда тапсырма берді ме? Бұл Тоқаевты үшінші мерзімге сайлау алдындағы дайындық емес пе? Ертең бұл партияның да артынан "Тоқаевтың құлағы шығып тұр" деп айтпасына кім кепіл? Amanat партиясының өкілі, мәжіліс депутаты Айдос Сарыммен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/aidos-sarym-amanat-ty-adiletke-qos-degen-nusqau-kelgen-zhoq/33781633.html https://www.azattyq.org/a/aidos-sarym-amanat-ty-adiletke-qos-degen-nusqau-kelgen-zhoq/33781633.html Tue, 16 Jun 2026 08:35:00 +0500 ПартияларЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Билікте отырғанына ширек ғасыр болған Amanat партиясы құрылғанына бір айдан енді асқан "Әділет" партиясымен бірігуді ұйғарды. Халық санасында "партияның өткеніне қатысты ассоциациялар" қалғанын айтқан Amanat басшысы "қазіргімен өмір сүріп, алға ұмтыламыз, өткенге жалтақтамаймыз" деп мәлімдеді. https://www.azattyq.org/a/otkenge-zhaltaqtamai-alga-umtylamyz-amanat-adiletke-qosyludy-uigardy/33779111.html https://www.azattyq.org/a/otkenge-zhaltaqtamai-alga-umtylamyz-amanat-adiletke-qosyludy-uigardy/33779111.html Fri, 12 Jun 2026 17:35:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР 5 маусымнан бастап зейнетақы жинағының бір бөлігін пайдаланудың жаңа ережесі күшіне енді. Сөйтіп жинақтағы пайдалануға берілмейтін міндетті шекті сома 80 пайызға өсті. Сарапшы зейнетақы қорынан ақша алу бастамасы, қазіргі өзгерістердің бәрі нарыққа, халықтың жағдайына кері әсер етіп жатыр деп дейді. https://www.azattyq.org/a/ekonomist-zeinetaqy-qorynan-aqsha-alu-bastamasy-ui-bagasyn-osirip-inflyatsiyany-udetti/33776870.html https://www.azattyq.org/a/ekonomist-zeinetaqy-qorynan-aqsha-alu-bastamasy-ui-bagasyn-osirip-inflyatsiyany-udetti/33776870.html Wed, 10 Jun 2026 08:35:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бес конституциялық заңға қол қойды. Бұл жөнінде Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. Бұл 1 шілдеде күшіне енетін Қазақстанның жаңа Конституциясын жүзеге асыруға қатысты құжаттар пакеті. Ақорданың хабарлауынша, Тоқаев бес конституциялық заңға: атап айтқанда президент туралы, бір палаталы парламент (құрылтай), Қазақстан халық кеңесі, астананың мәртебесі және елдің әкімшілік-аумақтық құрылымы туралы заңдарға қол қойды. «Президент туралы» заң... https://www.azattyq.org/a/toqaev-bes-konstitutsiyalyq-zanga-qol-qoidy/33773294.html https://www.azattyq.org/a/toqaev-bes-konstitutsiyalyq-zanga-qol-qoidy/33773294.html Fri, 05 Jun 2026 15:08:31 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВ Биыл мамырда Қазақ парламенті мақұлдаған жаңа заң жобасы әлеуметтік желі қолданушыларының сайлау кезіндегі белсенділігіне қатысты жаңа ережелер енгізеді. Ресми органдар бұл өзгерістерді сайлау процесінің ашықтығын арттыру және сыртқы ақпараттық ықпалдан қорғану үшін қажет деп түсіндіреді. Десе де, Орталық сайлау комиссиясы үгіт-насихат пен жеке пікірдің аражігін нақты қалай ажырататынын түсіндірмеді. Кезекті демократия сабақтары осы мәселеге арналады. САЙЛАУ ЗАҢЫНА ЕНГІЗІЛГЕН... https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html Fri, 05 Jun 2026 08:08:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Парламенттегі партиялар Ақорда саясатын қолдайтынын үнемі жария түрде мәлімдеп, онысын сөзімен де, ісімен де дәлелдеп отырса да Қазақстанға тағы бір билікшіл партия неге керек болды? Орталық Азиядағы демкоратияны дамыту қорының жетекшісі, саясаттанушы Толғанай Үмбетәлиевамен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html Wed, 03 Jun 2026 08:44:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Астанада "сот үкімін орындамады" деген айыппен істі болып, ақпаннан бері абақтыда отырған саяси белсенді Ермек Нарымбаевтың ісі бойынша алдын ала сот тыңдауы өтті. Ол істі заңсыз деп санайды. Ал прокурор белсенді шартты жазамен бостандықта жүрген кезінде пробациялық бақылау талабын бұзған дейді. https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html Tue, 02 Jun 2026 12:40:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда Саяси қуғын-сүргін және Ашаршылық құрбандарын еске алу күні қалай өтті? Бұл күн жалпыхалықтық аза тұту күніне айнала алды ма? Сталиндік зұлматқа биліктің көзқарасы қандай? Тарих қалай жазылып жатыр? Алаштанушы ғалым Сұлтанхан Аққұлымен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sultanhan-aqquly-tarih-sovet-dauirindegidei-maskeudin-qyspagymen-zhazylyp-zhatyr/33770319.html https://www.azattyq.org/a/sultanhan-aqquly-tarih-sovet-dauirindegidei-maskeudin-qyspagymen-zhazylyp-zhatyr/33770319.html Tue, 02 Jun 2026 09:01:00 +0500 АшаршылықЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР 1 маусым күні Алматыдағы қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында Әл-Фараби даңғылы бойында үш адамның өліміне себеп болған жол апатына байланысты іс бойынша негізгі сот тыңдауы басталды. Бұл істе айып тағылған Александр Пак пен жәбірленуші тараптың өкілдері сот отырысына қашықтан қосылды. Айыпталушы кінәсін мойындайтынын, ал қаза тапқан екі адамның туыстары оны кешетінін мәлімдеді. "Кештік, шартты жаза болса жетеді"Дүйсенбідегі сот отырысы басталмай жатып судья Еркін... https://www.azattyq.org/a/ush-adamdy-mert-qylgan-zhol-apaty-boiynsha-sotta-zhabirlenushi-tarap-aiyptalushyga-keshirim-berdi/33769949.html https://www.azattyq.org/a/ush-adamdy-mert-qylgan-zhol-apaty-boiynsha-sotta-zhabirlenushi-tarap-aiyptalushyga-keshirim-berdi/33769949.html Mon, 01 Jun 2026 12:31:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР