https://www.azattyq.org/z/334 Қазақстандағы саяси оқиғалар, соңғы жаңалықтар, сұхбаттар. https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org/z/334 kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Tue, 30 Jun 2026 20:07:51 +0500 Pangea CMS – Азаттық 30 маусымда Қазақстан парламенті қос палатасының соңғы бірлескен отырысы өтті. Отыз жыл жоғарғы заң шығарушы билік органы болған құрылымның ақырғы жиынында сөйлеген президент Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Конституцияға сай құрылатын саяси институттар жаңа модель бойынша жұмыс істейтінін мәлімдеді. https://www.azattyq.org/a/nazarbaevtyn-tusynda-qurylyp-toqaevtyn-kezinde-qysqargan-qos-palataly-parlamenttin-songy-zhiyny/33791861.html https://www.azattyq.org/a/nazarbaevtyn-tusynda-qurylyp-toqaevtyn-kezinde-qysqargan-qos-palataly-parlamenttin-songy-zhiyny/33791861.html Tue, 30 Jun 2026 13:03:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Америкалық New York Times газеті Қазақстандағы миллиардтаған долларлық вольфрам жобасына қатысты "Трамп миллиард долларлық тау-кен келісімін жасады. Оның ұлдары бұдан пайда көруі мүмкін" дейтін зерттеу жариялады. Ақ үй Трамп әкімшілігінің шешімдері тек америкалықтардың ұлттық және экономикалық мүддесіне негізделетінін мәлімдеді. Латник министр қызметіне кіріспес бұрын компаниядағы үлесін сатып жібергенін айтты, ал Трамптың ұлдары Қазақстанмен мәмілеге қатыспағанын хабарлады. Азаттық осы... https://www.azattyq.org/a/tramptyn-uldary-qazaq-kenishinen-paida-kore-me-new-york-times-zertteui/33791286.html https://www.azattyq.org/a/tramptyn-uldary-qazaq-kenishinen-paida-kore-me-new-york-times-zertteui/33791286.html Tue, 30 Jun 2026 09:10:00 +0500 БАС ТАҚЫРЫПТАРЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНАҚШ 30 жыл бойы мемлекеттік биліктің заң шығарушы тармағы ретінде жұмыс істеп келген парламенттің жоғарғы палатасы 29 маусымда соңғы рет жалпы отырысын өткізді. Ел тарихында ол қандай роль атқарды, несімен есте қалды? Бұл жайында сенаттың қазіргі және бұрынғы мүшелерінің пікірін сұрадық. https://www.azattyq.org/a/senattyn-songy-otyrysy-ashimbaevtyn-toqaevqa-algys-aituymen-ayaqtaldy/33791776.html https://www.azattyq.org/a/senattyn-songy-otyrysy-ashimbaevtyn-toqaevqa-algys-aituymen-ayaqtaldy/33791776.html Tue, 30 Jun 2026 08:35:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР "ВД Строй-Инжиниринг" құрылыс компаниясы туралы Азаттық зерттеуі жарияланғаннан кейін, Азаттық және "Азаттық Азия" сайттары Қазақстанда ашылмай қалды, ал әлеуметтік желідегі аккаунттарына шабуыл үдеді. Зерттеуде айтылған компанияның бұрынғы құрылтайшылары арасында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың туыстарымен іскерлік байланыста болған адамдардың есімдері аталған. Қазақстанның мәдениет және ақпарат министрлігі мен жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктері Азаттық сауалына... https://www.azattyq.org/a/azattyq-zertteui-zhariyalangannan-keiin-onyn-akkaunttaryna-shabuyl-kusheiip-saity-ashylmai-qaldy-nege/33776062.html https://www.azattyq.org/a/azattyq-zertteui-zhariyalangannan-keiin-onyn-akkaunttaryna-shabuyl-kusheiip-saity-ashylmai-qaldy-nege/33776062.html Mon, 29 Jun 2026 08:56:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Украинаның Ресейдегі мұнай кешендерін дронмен шабуылдауы Ресей жанармай жүйесін тығырыққа тіреді. Мәскеу мұнай өнімдерінің экспортын шектеп, салдарынан Ресей жанармайы мен тасымал жолдарына тәуелді елдер жапа шеге бастады. Мұның әсерін Орталық Азия елдері бірден байқады: бензин бағасы артып, авиация жанармайының тапшылығы сезілді. Ресей энергетика жүйесіндегі дағдарысты бірінші болып қырғыз көлік жүргізушілері байқады. Азаттықтың Қырғыз қызметі сөйлескен такси жүргізушісі Азат жанармайдың... https://www.azattyq.org/a/reseidegi-zhanarmai-tapshylygy-ortalyq-aziyanyn-energetikalyq-taueldiligin-ashkere-etti/33789343.html https://www.azattyq.org/a/reseidegi-zhanarmai-tapshylygy-ortalyq-aziyanyn-energetikalyq-taueldiligin-ashkere-etti/33789343.html Sat, 27 Jun 2026 07:16:18 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАРУКРАИНАДАҒЫ СОҒЫС Тамара Калеева – тәуелсіз Қазақстанның журналистика тарихындағы ең маңызды оқиғалардың куәгері. "Әділ сөз" қорының бұрынғы жетекшісі Азаттыққа сұхбатында тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап қазірге дейін елде сөз еркіндігі ахуалы қалай өзгергенін баяндап, үміті мен өкініші жөнінде сыр шертті. https://www.azattyq.org/a/adamdy-soz-ushin-turmege-qamauga-bolmaidy-tamara-kaleevamen-suhbat/33789259.html https://www.azattyq.org/a/adamdy-soz-ushin-turmege-qamauga-bolmaidy-tamara-kaleevamen-suhbat/33789259.html Fri, 26 Jun 2026 10:00:00 +0500 АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қырғызстанның бірінші президенті Асқар Ақаев Азаттықтың Қырғыз қызметіне берген сұхбатында саяси мұрасы, сыбайлас жемқорлық, Құмтөр, отбасының үкіметке ықпалы және Садыр Жапаровтың екінші мерзімге президенттікке сайлануын қолдауы жайлы қойылған сұрақтарға жауап берді. https://www.azattyq.org/a/zhaqsy-zhumys-isteuge-tyrystym-bagasyn-halyq-bersin-asqar-aqaevpen-suhbat/33787767.html https://www.azattyq.org/a/zhaqsy-zhumys-isteuge-tyrystym-bagasyn-halyq-bersin-asqar-aqaevpen-suhbat/33787767.html Thu, 25 Jun 2026 08:29:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВОРТАЛЫҚ АЗИЯБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Брюссельге барды. Бельгиядағы екі күндік сапарының басында ол сол жақтағы қазақ жастарымен жолығып, артынан Еуропалық кеңес президенті Антониу Коштамен бейресми кездесу өткізді. Сондай-ақ ол Еуропалық комиссия Президенті Урсула фон дер Ляйенмен де келіссөз жүргізіп, "Қазақстан мен Еуроодақ" дөңгелек үстеліне қатыспақ. Сапар басталған күні Euronews Тоқаевтың мақаласын жариялады. Баған күйінде жарияланған мақаласында Тоқаев Қазақстан-Еуроодақ... https://www.azattyq.org/a/toqaevtyn-bryusselge-sapary-kun-tartibindegi-maseleler-qandai/33786971.html https://www.azattyq.org/a/toqaevtyn-bryusselge-sapary-kun-tartibindegi-maseleler-qandai/33786971.html Tue, 23 Jun 2026 15:04:13 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстанда аудан және қала әкімдерін сайлау тоқтатылды. Екі жылға созылған ірі саяси эксперимент ресми түрде аяқталды. Парламент қабылдаған жаңа заң бойынша, бұл лауазымдарға шенеуніктерді қайтадан облыс басшылары тағайындайды. Тек ауыл әкімдері ғана сайланады. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа жолдау арнап, саяси жүйені шұғыл демократияландыруды негізгі басымдық деп жариялады. Тоқаев халықтың талабын орындап, билікті орталықсыздандырудың басты қадамы... https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-akim-sailau-nege-toqtady-sarapshy-pikiri/33786412.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstanda-akim-sailau-nege-toqtady-sarapshy-pikiri/33786412.html Tue, 23 Jun 2026 08:44:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР АҚШ пен Иран атысты тоқтату режимін тағы 60 күнге ұзартуды және жан-жақты бейбітшілік келісімі бойынша келіссөз жүргізуді көздейтін өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Бұл туралы АҚШ президенті Дональд Трамп мәлімдеді. "Қол қойылды. Версальда қол қойылды. Қазір ғана қол қойдым", деді Трамп 17 маусым күні Франция президенті Эммануэль Макронмен Версаль сарайында кездескеннен кейін. Сонымен бірге ол "Иран өз міндеттерін атқармаса, шабуыл қайта жалғасады" деп сес көрсетті. Құжатқа... https://www.azattyq.org/a/aqsh-pen-iran-beibitshilik-zhaily-aldyn-ala-memorandumga-qol-qoidy/33783625.html https://www.azattyq.org/a/aqsh-pen-iran-beibitshilik-zhaily-aldyn-ala-memorandumga-qol-qoidy/33783625.html Thu, 18 Jun 2026 12:31:00 +0500 ӘЛЕМЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Азаттық жинақтаған мәліметтер жоғары деңгейдегі дипломатия, экономикалық ықпалдастық және аймақтық бастамалардың күрт өсуі Пекинді жай ғана көршілес мемлекет деңгейінен Орталық Азияның жетекші экономикалық серіктесі мәртебесіне қалай көтергенін көрсетеді. 2012 жылдың соңында Си Цзиньпин Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы, ал 2013 жылы төрағасы болып тағайындалған кезде, бұрыннан Ресейдің ықпалында отырған Орталық Азия үшін Қытай мақсат-мүддесі түсініксіз, бірақ маңызды сауда... https://www.azattyq.org/a/si-tszinpin-qytaidyn-ortalyq-aziyamen-qarym-qatynasyn-qalai-ozgertti/33778493.html https://www.azattyq.org/a/si-tszinpin-qytaidyn-ortalyq-aziyamen-qarym-qatynasyn-qalai-ozgertti/33778493.html Wed, 17 Jun 2026 08:10:51 +0500 ҚытайЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР Amanat-ты жаңа құрылған "Әділетке" қосу жөнінде Ақорда тапсырма берді ме? Бұл Тоқаевты үшінші мерзімге сайлау алдындағы дайындық емес пе? Ертең бұл партияның да артынан "Тоқаевтың құлағы шығып тұр" деп айтпасына кім кепіл? Amanat партиясының өкілі, мәжіліс депутаты Айдос Сарыммен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/aidos-sarym-amanat-ty-adiletke-qos-degen-nusqau-kelgen-zhoq/33781633.html https://www.azattyq.org/a/aidos-sarym-amanat-ty-adiletke-qos-degen-nusqau-kelgen-zhoq/33781633.html Tue, 16 Jun 2026 08:35:00 +0500 ПартияларЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Билікте отырғанына ширек ғасыр болған Amanat партиясы құрылғанына бір айдан енді асқан "Әділет" партиясымен бірігуді ұйғарды. Халық санасында "партияның өткеніне қатысты ассоциациялар" қалғанын айтқан Amanat басшысы "қазіргімен өмір сүріп, алға ұмтыламыз, өткенге жалтақтамаймыз" деп мәлімдеді. https://www.azattyq.org/a/otkenge-zhaltaqtamai-alga-umtylamyz-amanat-adiletke-qosyludy-uigardy/33779111.html https://www.azattyq.org/a/otkenge-zhaltaqtamai-alga-umtylamyz-amanat-adiletke-qosyludy-uigardy/33779111.html Fri, 12 Jun 2026 17:35:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан үкіметі Қытайда түрлі жаламен саяси қуғын көріп, түрмеге түсіп жатқан қазақтарға араша сұрауы керек, дейді журналист Жақсылық Қазымұратұлы. Азаттыққа сұхбатында ол Пекиннің саясаты Шыңжаң қазақтарының ана тілі мен болашағына қатер төндіріп, қазақ зиялыларына қысымды күшейткенін айтады. https://www.azattyq.org/a/tauelsizdik-deklaratsiyasyndagy-norma-istemei-otyr-qytai-qazaqtary-zhaily-zhaqsylyq-qazymuratulymen-suhbat/33777766.html https://www.azattyq.org/a/tauelsizdik-deklaratsiyasyndagy-norma-istemei-otyr-qytai-qazaqtary-zhaily-zhaqsylyq-qazymuratulymen-suhbat/33777766.html Thu, 11 Jun 2026 12:31:00 +0500 ШЫҢЖАҢДАҒЫ ЖАҒДАЙЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАРҚытай Шыңжаңда тұратын қазақ жазушысы Жеңіс Ырысқанұлын қытай полициясы биыл наурызда ұстап әкеткелі бері Қазақстандағы балалары одан хабар ала алмай отыр. Қытай билігі ештеңе түсіндірмеген, қандай айып тағылғанын айтпаған. Баласы Нартай Жеңіс Қазақстан билігінен көмек сұрап, хат жазған. https://www.azattyq.org/a/qytai-politsiyasy-ustap-aketkeli-habar-zhoq-qazaq-zhazushysynyn-uly-astanadan-komek-suraidy/33778061.html https://www.azattyq.org/a/qytai-politsiyasy-ustap-aketkeli-habar-zhoq-qazaq-zhazushysynyn-uly-astanadan-komek-suraidy/33778061.html Thu, 11 Jun 2026 08:44:00 +0500 ШЫҢЖАҢДАҒЫ ЖАҒДАЙЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР 10 маусымда Көкшетаудағы сот белсенді Амангелді Жахинді "тыйым салынған ұйымның ісіне араласты", "экстремистік ұйымды қаржыландырды" деген айыппен жеті жылға соттады. Бұл туралы белсенді Әсет Әбішев Facebook парақшасында жазды. Жахиннің жеті жылға сотталғанын адвокаты Аслан Сәденов Азаттыққа растады. Сот белсендіні елде экстремистік ұйым деп танылған "Қазақстанның демократиялық таңдауы" қозғалысының "жұмысына араласты, қаржыландырды" деп айыптады. Шетелде тұратын қуғындағы бұрынғы банкир... https://www.azattyq.org/a/33777741.html https://www.azattyq.org/a/33777741.html Wed, 10 Jun 2026 22:50:11 +0500 Саяси оппозицияны қудалауЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТ Биыл мамырда Қазақ парламенті мақұлдаған жаңа заң жобасы әлеуметтік желі қолданушыларының сайлау кезіндегі белсенділігіне қатысты жаңа ережелер енгізеді. Ресми органдар бұл өзгерістерді сайлау процесінің ашықтығын арттыру және сыртқы ақпараттық ықпалдан қорғану үшін қажет деп түсіндіреді. Десе де, Орталық сайлау комиссиясы үгіт-насихат пен жеке пікірдің аражігін нақты қалай ажырататынын түсіндірмеді. Кезекті демократия сабақтары осы мәселеге арналады. САЙЛАУ ЗАҢЫНА ЕНГІЗІЛГЕН... https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html https://www.azattyq.org/a/blogerlerge-shart-zhelige-baqylau-zhanargan-sailau-turaly-zan-naqty-neni-retteidi/33773120.html Fri, 05 Jun 2026 08:08:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Парламенттегі партиялар Ақорда саясатын қолдайтынын үнемі жария түрде мәлімдеп, онысын сөзімен де, ісімен де дәлелдеп отырса да Қазақстанға тағы бір билікшіл партия неге керек болды? Орталық Азиядағы демкоратияны дамыту қорының жетекшісі, саясаттанушы Толғанай Үмбетәлиевамен сұхбат. https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html https://www.azattyq.org/a/sayasattanushy-adilet-amanatty-sal-ygystyru-ushin-qurylyp-zhatyr/33771082.html Wed, 03 Jun 2026 08:44:00 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Астанада "сот үкімін орындамады" деген айыппен істі болып, ақпаннан бері абақтыда отырған саяси белсенді Ермек Нарымбаевтың ісі бойынша алдын ала сот тыңдауы өтті. Ол істі заңсыз деп санайды. Ал прокурор белсенді шартты жазамен бостандықта жүрген кезінде пробациялық бақылау талабын бұзған дейді. https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html https://www.azattyq.org/a/zhasandy-intellektinin-zhauaby-ushin-kina-taqty-ermek-narymbaev-aiypty-moiyndamaitynyn-aitty/33770773.html Tue, 02 Jun 2026 12:40:00 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАР "Армения Еуропа одағына кіру не Еуразия экономика одағында қалу туралы мәселені кезектен тыс референдумда шешуі керек". Бұл туралы Ресей, Қазақстан, Беларусь, Қырғызстан басшыларының Астанада өткен Еуразия экономика кеңесінде қабылдаған мәлімдемесінде айтылады. Астанадағы мәлімдеме Арменияға қысым ба әлде ескерту ме? Мамыр басында Арменияда Еуропа лидерлері қатысқан саммит өткеннен кейін Владимир Путин Ереванды "жағдайды ушықтырмауға" шақырып, Арменияның Еуроодаққа қосылуы немесе ЕАЭО-дан... https://www.azattyq.org/a/33770211.html https://www.azattyq.org/a/33770211.html Mon, 01 Jun 2026 18:44:39 +0500 САЯСАТЖАЛПЫ АРХИВБАС ТАҚЫРЫПТАР