Могерини: Қазақстан адамдардың бейбіт митингіге шығу құқығын бұзбауы тиіс

8 шілде 2019 жыл, 10:01

Еуроодақтың сыртқы істер және қауіпсіздік саясат бойынша жоғарғы өкілі Федерика Могерини Бішкектегі сыртқы істер министрлерінің форумында. Бішкек, 7 шілде 2019 жыл.

Еуропа одағының сыртқы істер және қауіпсіздік саясат бойынша жоғарғы өкілі Федерика Могерини Орталық Азияға демократиялық өзгерістерді толық орнату "қиындау процесс" деп, бірақ жағдай жақсарып келе жатқанын айтты.

Могерини 7 шілдеде Бішкекте Азаттыққа берген сұхбатында Орталық Азия елдері осы аймаққа ықпал етуге таласып жатқан Еуропа одағы, АҚШ, Ресей, Қытаймен еркін қарым-қатынас орната алатынын жеткізді. ЕО өкілі Бішкекке сыртқы істер министрлерінің "Еуропа Одағы - Орталық Азия" форумына қатысуға келген.

Бішкектегі форум Қазақстанда билікке қарсы наразылық шарасына келгендерді жаппай ұстау кезінде, Қырғызстандағы саяси тартыс күшейген тұста болды.

Бішкектегі жиыннан соң Азаттық тілшілері Федерика Могериниден "шілденің 6-сы күні Қазақстандағы адамдарды жаппай ұстау оқиғасы Бішкектегі форумда сөз болды ма?" деп сұрады.

Азаттық сұрағына ЕО өкілі "Бұл мәселені үнемі көтереміз. Біздің айтарымыз: ел билігі адам құқығы стандарттарын дамытуға тырысып, адамдардың пікірін еркін айтуға және сөз бостандығына кепілдік беруі тиіс. Біз бұл мәселелер жайлы ылғи айтып келеміз. Мемлекет пен биліктің адам құқығын қорғау арқылы инвестиция тартуға, елдің халықаралық аренадағы беделінің артуына зор мүмкіндігі бар" деп жауап берді.

6 шілдеде Қазақстанның бірнеше қаласында полиция ҚДТ қозғалысының (елде қызметіне тыйым салынған) жетекшісі Мұхтар Әблязов митингіге шақырған жерге келген жүздеген адамды жаппай ұстады. Полиция адамдарды ұстау кезінде күш қолданды. 6 шілде күні нақты қанша адамның ұсталғаны белгісіз. Елдің ішкі істер министрлігі нақты қанша адамның ұсталғанын айтпады, бірақ ведомство полиция адамдарды ұстағанда өздерін "заңға сай әрекет етіп, арнайы құралдар қолданбағанын" мәлімдеді.

Астана күні полиция адамдарды қалай ұстады?

1/20 Жергілікті уақыты бойынша сағат 19.00-ден өте полиция Алматыдағы Абай және Ахмет Байтұрсынов көшесі маңайында жүрген адамдарды күштеп ұстай бастады. Қазақстан билігінің оппоненті Мұхтар Әблязов үндеуінде митингіні осы маңнан бастауға шақырған.

2/20 Полиция адамдарды еш түсіндірместен күштеп ұстап, сол маңда тұрған арнайы көліктерге салып жатты.

3/20 Абай мен Ахмет Байтұрсынов көшесі маңында болған Азаттық тілшілерінің есебінше, полиция жүзден астам адамды ұстаған.

4/20 Ұсталғандардың кейбірі "бұл маңнан жай өтіп бара жатқандарын, ешқандай митингіге келмегендерін" айтса да, полиция олардың сөзіне құлақ аспады.

5/20 Алматы полициясы ұсталғандарды бөлімшеге әкетті.

6/20 Абай мен Ахмет Байтұрсынов көшесінің маңында қаладағы аудан әкімдері мен прокуратура өкілдері де жүрді. Олар халыққа осы маңнан тарауды бірнеше рет талап етті.

7/20 Абай көшесінің бойында Қазақстан туын ұстап тұрған адам.

8/20 Полиция Абай көшесінің бойында адамдардың бірін ұстап, көлікке салып жатыр. Халықаралық ұйымдар "Қазақстан билігі адам құқығын жиі бұзады және азаматтардың бейбіт митингіге шығуына көп кедергі жасайды" деп айыптайды. Қазақстан бұл айыптауларға жиі жауап бермейді.

9/20 Полиция Балуан Шолақ спорт сарайы маңында жүрген адамның бірін ұстап әкетіп барады. 4 шілдеде Қазақстан бас прокуратурасы "6 шілдеде заңсыз митингіге шыққандар заңға сай жазаланатынын" мәлімдеген.

Азаттық тілшілерінің хабарлауынша, Абай және Ахмет Байтұрсынов көшесі бойындағы сауда орталықтары, дүкендер жабылып, арнайы жасақ пен полиция саны көбейген. 9 маусым сайлау өткен күні Алматыда, Нұр-Сұлтанда наразылық шарасы өтіп, мыңнан астам адам билікке, сайлауға қарсы жаппай наразылыққа шыққан. Наразы халық сайлаудың әділдігіне күмән келтіріп, Астана атауын Нұр-сұлтан деп өзгертуге қарсы болған. 9-12 маусымда Қазақстан полициясы мыңдаған адамды ұстаған. — 10/20 Азаттық тілшілерінің хабарлауынша, Абай және Ахмет Байтұрсынов көшесі бойындағы сауда орталықтары, дүкендер жабылып, арнайы жасақ пен полиция саны көбейген. 9 маусым сайлау өткен күні Алматыда, Нұр-Сұлтанда наразылық шарасы өтіп, мыңнан астам адам билікке, сайлауға қарсы жаппай наразылыққа шыққан. Наразы халық сайлаудың әділдігіне күмән келтіріп, Астана атауын Нұр-сұлтан деп өзгертуге қарсы болған. 9-12 маусымда Қазақстан полициясы мыңдаған адамды ұстаған.

11/20 Нұр-Сұлтанда да полиция жүзге жуық адамды ұстады. Бет перде киіп, қолшатыр ұстаған белгісіз адамдар Азаттықтың түсірілім тобының камерасын көлегейлеп, жұмысына кедергі келтірді. Азаттық тілшілері сол маңда жүрген полицияларге белгісіз адамдардың әрекетін айтып шағымданса да, құқық қорғау органының өкілдері ешқандай реакция танытқан жоқ.

Осы күні  Шымкентте де полиция ондаған адамды ұстады. Белгісіз біреулер қолшатырмен Азаттық тілшісінің жұмысына кедергі келтірді. — 12/20 Осы күні Шымкентте де полиция ондаған адамды ұстады. Белгісіз біреулер қолшатырмен Азаттық тілшісінің жұмысына кедергі келтірді.

Шымкенте ешқандай форма кимегендер де адамдарды ұстады.  <br /> — 13/20 Шымкенте ешқандай форма кимегендер де адамдарды ұстады.

14/20 Шымкентте полиция Әл-Фараби көшесі бойында жүрген адамды ұстаған сәт.

15/20 Шымкент полициясы адамдардың бірін күштеп әкетіп барады. Әл-Фараби көшесі бойында жүрген адамдар ешқандай ұран айтпады.

16/20 Шымкентте формасыз жүрген кейбіреулер полицейлерге адамдарды ұстауға көмектесті.

17/20 Азаттық тілшісінің хабарлауынша, осы күні Ақтөбеде де полиция отыздан астам адамды ұстаған.

6 шілде таңертең биліктегі "Нұр Отан" партиясы Алматыда рұқсат етілген митинг өткізіп, "елді арандатушыларды" сынаған. <span style="font-size: 1em;">Митингіге қатысушылар "Әблязов нағыз алаяқ", "Соғысқа қарсымыз", "Экстремисті қолдама" деген жазуы бар плакат ұстап тұрды. </span> — 19/20 6 шілде таңертең биліктегі "Нұр Отан" партиясы Алматыда рұқсат етілген митинг өткізіп, "елді арандатушыларды" сынаған. Митингіге қатысушылар "Әблязов нағыз алаяқ", "Соғысқа қарсымыз", "Экстремисті қолдама" деген жазуы бар плакат ұстап тұрды.

20/20 Алматыда өткен "Нұр Отан" партиясының "алаяқтарға қарсы" митингіне келгендердің бірі.

Батыс елдері мен халықаралық ұйымдар Орталық Азия елдерінің билігін "адамдардың бейбіт митингіге шығу және сайлау құқығын жиі бұзады, сөз бостандығын шектеп, соттардың жұмысына араласады" деп жиі сынайды.

Могерини Бішкектегі форумда Орталық Азия елдерінің сыртқы істер министрлігімен бұл мәселелерді көтеріп, қамауда отырған белсенділердің жағдайын сөз еткенін айтты.

2 шілдеде Қазақстан билігі Могериниді Қазақстан мен Еуропа одағы арасындағы қарым-қатынасты дамытуға қосқан үлесі үшін «Достық» орденімен марапаттаған.

Accessibility links

Жазылыңыз

Могерини: Қазақстан адамдардың бейбіт митингіге шығу құқығын бұзбауы тиіс

Астана күні полиция адамдарды қалай ұстады?