Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Теміртаудағы қара қар.
Қарағанды облысының билігі «АрселорМиттал Теміртау» компаниясын (АМТ) 2020 жылдың соңына дейін Теміртаудағы өндіріс орындарынан шығатын қалдықтың мөлшерін өлшейтін онлайн-мониторинг жүргізуге шақырды.
14 ақпанда Теміртауда жергілікті тұрғындар, шенеуніктер және АМТ компаниясының өкілдері қаладағы экология мәселесін талқылады. АМТ – қаладағы металлургиялық комбинаттар мен көмір шахталарының иесі.
Бұл жиын тұрғындардың қалаға жауған қардың бірден қара түске айналып кететініне шағымданған соң өтті. Тұрғындар қардың қараға боялуы әдетке айналғанын айтады.
Жиында қазақстандық және нидерландық тәуелсіз экологтар жүргізген зерттеу негізінде жасалған Теміртаудағы ауа ластану ауқымын көрсететін карта таныстырылды. Тәуелсіз сарапшылар былтыр облыстық әкімдіктің тапсырмасымен Теміртаудың ауасы, қары және топырағын тексерген.
– Қара қар – көмірмен жұмыс істейтін қара металлургияның аномалиясы. Бұған дейін бұл үйлердегі пештен шығатын түтін мен көліктердің түтіні деген уәж айтылған. Бірақ бұл расталмады. Жел соқпаса, өндіріс орындары қалдықтардың мөлшерін азайтуы тиіс. Бірақ бұған қатысты бірнеше жылдан бері талқы жүріп келеді. Маған қандай да бір іс жасалып жатқаны сезілмейді. АМТ компаниясынан әлі күнге дейін деректерді, онлайн-мониторинг жүргізуді сұрап жүрміз. Халық білгісі келеді. Украинадағы Кривой Рог жақтағы комбинатта (бұл өндіріс орны мен АМТ үндістандық миллиардер Митталдың иелігінде – ред.) қалдық 25 пайызға азайған. Ал бізде тұрақталмай тұр, тіпті өсіп барады. Ауаны тазалайды деп орнатылған жаңа құрылғы да мәселені шешпеді, — деді жиында «Облыстық экология музейі» қоғамдық қорының директоры, тәуелсіз эколог Дмитрий Калмыков.
Жұрт тарапынан сынға қалған АМТ компаниясының басшылығы жиында өндірістің қаладағы қардың қара түске айналуына әсер етіп жатқанын мойындады. Олар бұл мәселе алдағы уақытта шешіледі деп уәде берді. АМТ өкілдері ТЭЦ ПВС және ТЭЦ-2 станциялары ауаны көп ластап тұр деп санайды. АМТ бас директоры мемлекеттік органдардың көмегінсіз бұл мәселені толық шешу мүмкін емес деп есептейді.
- Қалдықтарды азайтуға арналған жобалар созылып кетті. Бар мәселе осында. Маған мемлекеттің және мемлекеттік органдардың қолдауы керек. Бұл жобаларды тез жүзеге асыруға маған әкімдік көмектеседі деп үміттенемін. Қазір көп жобалар аяқталып қалды, - деді АМТ компаниясының бас директоры Биджу Наир (бұған дейін Боснияда жұмыс істеген).
Наир биліктен нақты қандай көмек керегін ашып айтпады.
Қарағанды облысы әкімі Жеңіс Қасымбек АТМ басшылығынан жыл соңына дейін онлайн-мониторинг мәселесін шешуді сұрады. Әкімнің сөзінше, жұрт комбинаттар қандай қалдық шығарып жатқанын, қанша шығарып жатқанын білгісі келеді.
Теміртаудағы қара қар һәм "экоцид" жайлы мәлімдеме
1/12Теміртауда ақ қарды көру тым сирек. Жауған қар бір-екі сағат ішінде қара түске боялады.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
3/12Ата-аналардың көбі балаларына лас қарда сырғанап ойнауға тыйым салады. Қала ауасынан жағымсыз иіс шыққанда сыртта ойнап жүрген балаларды сирек кездестіресіз. Қаладағы ауаның жағдайына онлайн мониторинг жасап жүрген жергілікті экобелсенділер жұртты сыртқа шықпауға шақырады. Себебі қалада ауа тым лас.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
4/12Металлургиялық комбинаттан шыққан түтін. «Отражение» қоғамдық қоры АҚШ елшілігінің қаржысына қалада ауа ластығын РМ-2,5 жиілігімен анықтайтын құрал орнатқан. Үш «датчиктің» көмегімен қаладағы ауаның ластығын онлайн режимде бақылап отыруға болады. Қоғамдық қор жетекшісі Елена Варганованың сөзінше, жақында тағы екі «датчик» орнатылады. Бұл бүкіл Теміртау аумағындағы ауаның жағдайын бақылауға мүмкіндік бермек.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
5/12Кейбір экобелсенділер әлеуметтік желіде жұртты «АрселорМиттал Теміртау» (қаладағы өндірістің иесі) компаниясының жауапты қызметкерлерін «қоршаған орта мен адамдарды улағаны үшін» сотқа беруге шақырады.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
6/12ТЭЦ-2 станциясы. «АрселорМиттал Теміртау» (иесі үндістандық миллиардер Лакшми Миттал) ақпараты бойынша, өндірістің қалдықтың бір бөлігі ТЭЦ-2 және ТЭЦ ПВС жылу электр станцияларына тиесілі. Компания бірнеше жылдан бері өндірістік қалдық мөлшерін 30 пайызға азайту жайлы айтып келеді. Бірақ іс жүзінде өзгеріс байқалмайды: ауа лас, қыста қар қарайып кетеді.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
7/12Үйі комбинатқа жақын маңда орналасқан бұл тұрғын Азаттық тілшісіне бірнеше жыл бұрын қар бұдан таза болғанын айтады. Сөзінше, күн сайын қарға өндіріс қалдықтары қонады.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
8/12Жергілікті экобелсенділер мен тұрғындар бұл жағдайды экоцид деп атайды. Тұрғындар полицияға шағым жазу үшін жергілікті заңгерлерге жүгінген. Заңгер Сергей Бондаренко айтуынша, өндірістік қалдықтардың шамадан тыс асып кетуіне Қылмыстық кодекспен іс қозғалады.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
9/12Теміртаулық журналист және экобелсенді Олег Гусев Азаттыққа «экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың (президенттіктен кетсе де, Қауіпсіздік кеңесінің басшысы ретінде биліктің бір тармағын ұстап отыр) еңбек жолын бастаған Теміртау қаласы экологиялық апат алдында тұрғанын» айтады. Сөзінше, ауаның ластығынан кейбір тұрғындардың тыныс алу жүйесі аурады.
- Бес жастағы ұлым астмаға шалдыққан. Мұндай диагноз бір аймақта тұратын тағы төрт балаға қойылған. Бұл экогеноцидке, биліктің қараусыз отырғанына енді ешкім шыдамас. Біз биліктен тек міндетін дұрыс атқарып, азаматтарының құқығын қорғағанын қалаймыз. Үкімет Митталдан комбинатты модернизациядан өткізуді талап етсе, арзанға түспек. Ал жағдай ушығып кетсе, оның салдарын жою тым қымбатқа шығады, - дейді ол.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
10/12Ақпанның басында Теміртауда ауа ластығының орташа және жоғарғы деңгейі тіркелді. Мұндай деректі (суретте) «датчиктердің» онлайн-мониторингі көрсетіп тұр. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының нормасы бойынша, қауіпті концентарциялардың РМ-2,5 жиілігі бойынша 30 микрограмм/куб метр болуы тиіс.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
12/12Тұрғындар қара қар мәселесін тағы көтерген соң Қазақстан экология министрі Мағзұм Мырзағалиев жақында экология департаменті қалада тексеріс жүргізіп, жағдайды реттеу үшін шаралар жасалатынын айтты. Министрдің сөзінше, жұмыс нәтижесі жұртқа жарияланады
Қазақстандағы лас қалалардың бірі Теміртаудағы жұрты экология мәселесін айтып, тағы дабыл қақты. Өндіріс орындарынан шыққан қалдық қалаға жауған қарды әп-сәтте қара түске бояйды. Тұрғындардың кейбірі бұл жағдайды «экоцидке» теңейді.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Previous slide
Next slide
Белсенділер бірнеше жылдан бері Теміртаудағы экология мәселесін көтеріп жүр. Олар өндіріс иелерінен ауа ластығын өлшейтін онлайн-мониторинг орнатуды талап етіп келеді.
Соңғы кезде белсенділер мен Теміртау тұрғындары АМТ компаниясының басшыларын «қоршаған ортаны улағаны» үшін АМТ басшыларының үстінен қылмыстық іс қозғау керегін де айтып келеді. Олар биліктің үнсіз отырғанын да сынайды.
