Мирзияев билігінің үш жылы. Екінші президент тұсында не өзгерді?
Шавкат Мирзияев билікке келгелі қандай өзгерістер болды? Бірінші президент Ислам Каримов жұрт жадында несімен қалды? Азаттық тілшісі Өзбекстанда болып қайтты.
Нұрсұлтан Назарбаев қай ұшақты мініп жүр?
Әлем бойынша әуе тасымалымен айналысатын "Air charter service" компаниясы Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаев №1 ұшақты қазіргі президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа бермей, өзі мініп жүргенін жазды. Азаттық бұл ақпаратты нақтылауға тырысып, Назарбаев мінген ұшақтың ресми сапарлардан бөлек қай әуежайларға қонғанын анықтады.
"Қуаныштан жыладық". ВИЧ жұқтырған жастар дені сау бала сүйді
Қазақстанда ВИЧ ауруына қарсы айлық жалғасып жатыр. Елде 24,5 мыңнан астам науқас тіркелген. 2006 жылы Шымкент ауруханасында жаппай ВИЧ дертін жұқтырған екі жүзден астам баланың бесеуі бүгінде ержетіп, отау құрған. Олардан дені сау бала дүниеге келген. Азаттық тілшісі Дилара Исаның мақаласын оқи отырыңыз.
"Тоқаев Назарбаевты жұбатып қойды". Президент сұхбаты нені аңғартты
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың неміс басылымына берген сұхбатында айтқандары қызу талқыға түсіп, мәлімдемелері ел ішінде ғана емес, шетелде де сынға ұшырады. Қазақстандық саясаттанушы Досым Сәтпаев "Тоқаев өзінің тәжірибелі дипломат емесін көрсетті" дейді.
Полиция "Тоқаев үшін кешірім сұрамақ болған" суретшіге кедергі жасады
5 желтоқсанда түстен кейін суретші Асхат Ахмедьяров Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қырым жайлы айтқанына байланысты Украина халқынан кешірім сұрау үшін Украинаның Қазақстандағы елшілігі алдына барды. Оның акциясына полиция кедергі келтірді.
Жасырын курьерлер Қырғызстаннан қап-қап миллиондарды қалай шығарған?
Қырғызстанда бірнеше жылдан бері елден миллиондаған доллар ақша шығарумен айналысқан жасырын курьерлер жүйесі жұмыс істеген. Жемқорлыққа белшесінен батқан бұл «қызмет» талай адамның өмірін алған. Азаттықтың Қырғыз қызметі, OCCRP және Kloop Қырғызстанда ақша тасушы курьерлердің қалай жұмыс істейтінін (қалай өмірімен қош айтасатынын) көрсететін зерттеу жариялады.
Алматыдағы латын қаріпті қазақша жазулар
Қазақстандағы елді мекендерде латын қарпіндегі қазақша жазулар пайда бола бастағанына біраз уақыт өтті. Мұндай жазулар Алматы көшесінде де жиі көзге шалынады. Фотогалереяны көре отырыңыз.
Алматыдағы латын қаріпті қазақша жазулар
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
![Қазір қолданыста жүрген кириллица әліпбиінде орысшадан көшкен <strong>ь, э, я</strong> әріптері бар. Мысалы, <strong>Баян</strong> деген сөзде <strong>я</strong> әрпі кездеседі. Суреттегі <strong>"Гыньяз"</strong> дүкенінің сыртындағы жазуда жіңішкелік белгісі <strong>[ь]</strong> мүлде жоқ. <strong>Ы</strong> және <strong>я</strong> дыбыстарының әрқайсысы қос таңбамен берілген – <strong>yi</strong> және <strong>ya</strong>. Ал соңғы әріп тіпті доллар белгісімен таңбаланыпты. Бұл дыбыстардың кейбірі қазақ тілінде кездеспесе де, лингвист мамандарға <strong>э, ю, я, ь, щ </strong>дыбыстары бар сөздерді жазу ережесін ойлап табу үшін тер төгуге тура келеді. Мысалы, фонетика теориясынан ғылыми мақалаларда академик <strong>Щербаның</strong> аты-жөнін, немесе қазақ тіліндегі БАҚ-та <strong>Щербаков</strong> деген фамилияны жазуға тура келген кезде бұл мәселе алдан шығары даусыз.](https://gdb.rferl.org/abb8592c-b08a-41e4-9edc-043dfd86d08f_w1024_q10_s.jpg)
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
![Кей жердегі жазулардағы қате бірден көзге түседі. Мысалы, қазақ тілінде <strong>Ішік салоны</strong> деп айтылып, жазылады. Латын графикасындағы қазақ қаріптерінің үшінші (әзірге соңғы) нұсқасында <strong>[ы]</strong> дыбысы <strong>y</strong> таңбасымен берілген. Ал мына жазудағы соңғы әріп <strong>[і]</strong> басқа дыбысты білдіреді.](https://gdb.rferl.org/c6440dcd-f7cc-4b2d-8f2b-512144545a18_w1024_q10_s.jpg)
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
![Латын қаріптерімен қазақша атау жазғанда жиі кездесетін тағы бір қателік - <strong>[ү] </strong>дыбысын таңбалау. Қазіргі бекітілген нұсқа бойынша <strong>Gúlder</strong> болып жазылуы керек. Ал суреттегі жазуда екінші әріп бұл сөзде жоқ дыбыспен <strong>[ы] </strong>таңбаланған.](https://gdb.rferl.org/f99d7ce2-ba03-4968-b693-18371327535c_w1024_q10_s.jpg)
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
![Қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру әлеуметтік желіде әлі күнге қызу талқыланады. Оны қолдайтындар да, үзілді-кесілді қабылдамайтындар да бар. Әйткенмен көбіне латынша әліпбиді тұтас емес, кей тұсын ғана сынайтындар жиі кездеседі. Мысалы, кейбіреу латын қарпімен жазылған <strong>аshana</strong> сөзін немесе <strong>Ashat</strong> деген адам есімін <strong>асхана, Асхат</strong> деп емес, <strong>[ашана], [ашат]</strong> деп оқуы мүмкін деген уәж айтады. Себебі, латынша әліпбиде қазақша <strong>ш</strong> дыбысын <strong>sh</strong> диграфымен таңбалау ұсынылған, ал ағылшын тілінде бұл қос әріп қатар келгенде <strong>[ш]</strong> болып оқылады. Суреттегі латын әріптерімен жазылған <strong>Duken</strong> сөзі де 2017 жылғы қыркүйектен бері ұсынылған латын графикасындағы қазақ әліпбиінің үш нұсқасының бір де біреуінің ережесіне сай келмейді. Қазіргі нұсқа бойынша екінші әріп <strong>ú</strong> таңбасымен берілуі тиіс.](https://gdb.rferl.org/7ff4cefa-d886-4fc2-8697-643297f3366e_w1024_q10_s.jpg)
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
![Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл институты директорының орынбасары Сәрсенбай Құлмановтың пікірінше, латын графикасына негізделген қазақ әліпбиі нұсқасындағы sh және ch диграфтары бір таңбалы әріпке алмастырылуы мүмкін. Ал [і] және [и], [й] әріптері екі бөлек әріппен белгіленуі ықтимал. Қазіргі нұсқада бұл екеуі I әрпімен берілген. Сонымен бірге төбесінде қос нүкте бар әріптер (ä, ö, ü) енгізілуі мүмкін.](https://gdb.rferl.org/d0d6e9e6-4d6e-4e2d-9560-a2ae42d1a40b_w1024_q10_s.jpg)
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру туралы ұсыныс жасалған. Түрлі ұйымдар мен жекелеген азаматтар латын қарпіндегі қазақ алфавитінің бірнеше нұсқасын әзірлеп ұсынды. Ширек ғасырдан астам уақыттан кейін, 2017 жылы күзде латын қаріпті жаңа әліпби нұсқасын бекіту туралы сол кездегі ел президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығы шықты. Бірақ қоғам ол жобаны сынағаннан кейін, айтылған ұсыныстарды ескеріп, 2018 жылы ақпанда Назарбаев латын графикасы негізіндегі жаңа әліпби туралы жаңа жарлық қабылдады. Алайда одан кейінгі талқылаулар түпкілікті шешім қабылдауға әлі ерте екенін көрсетті.
Латын қаріптеріне негізделген қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасы жақын болашақта қабылданады деп жоспарланған. Қазақстанға дейін төл жазуын латын гарфикасына көшірген Әзербайжан мен Өзбекстанның тәжірибесі көрсеткендей, бұл процесс ұзақ уақытқа жалғасуы әбден мүмкін.
Түгел оқыңыз
Қысқарту