Сәрсенбі, 23 шілде 2014, Алматы 15:50


БАЛАМА ТАРИХ / Ашаршылық

Ашаршылыққа 80 жыл толса да, еске алу күні жоқ

Қазақстанда 1932-33 жылдары болған ашаршылықтың 80 жылдығы мемлекеттік деңгейде атап өтілетін болды. Бұған қатысты үкіметке тапсырма берген Қазақстан президенті наурыздың 1-і ашаршылықтан халықтың 40 пайызға жуығы қырылғанын атап өтті. Ал қазақ тарихшыларының бірі ашаршылық құрбандарына қатысты мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралардың әлі де жеткіліксіз екенін айтады.

1930 жылдардағы аштықтан босқан қазақтар.
1930 жылдардағы аштықтан босқан қазақтар.

Мультимедиа


Президент Нұрсұлтан Назарбаев наурыздың 1-і Nazarbaev University оқу орнының студенттерімен кездесіп тұрып, 1932-1933 жылғы ашаршылықтың 80 жылдығын атап өту керектігін айтты. Ол: «Егер ашаршылық болмағанда қазір 45-50 миллион болатын едік» деп мәлімдеді.

ГОЛОДОМОРДЫ МОЙЫНДАУ

Совет Одағының бірқатар аймақтарындағы ауыл шаруашылығымен күнелткен және тұрмысы мал шаруашылығына қарап тұрған халықты баудай түсірген ашаршылық туралы ең бірінші болып 1980 жылдардың басында шетелдегі украин диаспораларының белсенділері айта бастады.

Ал Украина үкіметі 1932-33 жылдарда осы елде болған ашаршылықты БҰҰ деңгейінде геноцид ретінде танытуға тырысып келеді. Голодомор деген тұрақты терминге айналған бұл қырғынды отыздан астам ел геноцид ретінде мойындаған.
Голодомор құрбандарын еске алу үшін қойылған ескерткіш. Днепропетровск, 18 шілде 2011 жылГолодомор құрбандарын еске алу үшін қойылған ескерткіш. Днепропетровск, 18 шілде 2011 жыл
x
Голодомор құрбандарын еске алу үшін қойылған ескерткіш. Днепропетровск, 18 шілде 2011 жыл
Голодомор құрбандарын еске алу үшін қойылған ескерткіш. Днепропетровск, 18 шілде 2011 жыл

Киев Совет Одағының қолдан жасаған қырғынында Украина жеті жарым миллион адамға дейін халқын жоғалтты деп, бұл қырғынды халықаралық деңгейде геноцид ретінде мойындатуға күш салды. 2005 жылғы президент Виктор Ющенко билігі кезінде Голодомор құрбандарына арналған мұражайлар ашылып, ескерткіш қойылды. 2009 жылы Украинаның қауіпсіздік қызметі Голодомор бойынша арнайы қылмыстық іс ашты. Бір жылдан соң Киевтің апелляциялық соты Украинадағы бұл қырғын адам қолымен, жоспарлы түрде жасалған қылмыс деп таныды.

АШАРШЫЛЫҚТЫ ЗЕРТТЕУ

Азаттық радиосына берген сұқбатында, қазақ тарихшысы Талас Омарбеков: «Біз ашаршылық қасіретін зерттеуде украиндықтардан көп болмаса, аз жұмыс істеген жоқпыз» дейді. Ол ашаршылық тақырыбында жарияланған көптеген зерттеулер мен монографиялар бұл қасіретті мемлекет деңгейінде атап өтіп, әр қалада аштық құрбандарына монумент орнатуға негіз бола алады деп айтты.

Ашаршылық тақырыбын зерттеп келе жатқан тарихшы Қазақстан үкіметі совет жүйесінің жасаған қылмысына қатысты көзқарасын әлі қалыптастырған жоқ деп санайды.
Астана қаласында ашаршылық құрбандарына ескерткіш қойылады деп орнатылған белгітастағы жазу. 3 желтоқсан 2008 жылАстана қаласында ашаршылық құрбандарына ескерткіш қойылады деп орнатылған белгітастағы жазу. 3 желтоқсан 2008 жыл
x
Астана қаласында ашаршылық құрбандарына ескерткіш қойылады деп орнатылған белгітастағы жазу. 3 желтоқсан 2008 жыл
Астана қаласында ашаршылық құрбандарына ескерткіш қойылады деп орнатылған белгітастағы жазу. 3 желтоқсан 2008 жыл

- Біздің елімізде, тарихымызда орын алған ең алапат, адам айтқысыз, бүкіл қазақтың ортақ қасіреті, әрі қазақ халқын орны толмастай этникалық тұрғыдан ойсыратып кеткен 1932 жылғы ашаршылыққа баға берілген жоқ. Ол тоталитарлық жүйенің саяси қылмысы ретінде, қазақ халқының ұлттық қасіреті ретінде әлі бағаланған жоқ, - деді Талас Омарбеков.

Ол осының салдарынан Алматыдан бастап елдегі ешбір қалада ашаршылық құрбандарына арналған ескерткіш қойылған жоқ дейді. Тарихшы Алматыдағы Наурызбай батыр көшесі мен Қабанбай батыр көшесінің қиылысындағы бақта ашаршылық құрбандарына ескерткіш орнатылады деген қара тастың тұрғанына 10 жыл болғанын ескертіп өтті.

АСТАНАДА ЕСКЕРТКІШ ҚОЙЫЛАДЫ

Ақпанның 29-ы Астана қаласының әкімі Иманғали Тасмағамбетов Астанада тұрғызылатын «Ашаршылық құрбандарына арналған ескерткіш» эскизі бойынша өткен республикалық байқаудың қорытындысымен президент Назарбаевты таныстырды.

Ақорданың сайтында, «1932-1933 жылдардағы кеңестік күштеп ұжымдастыру және конфискелеу барысында миллиондаған адамдар қайтыс болды, миллионнан астам отандастарымыз туған жерін тастап кетуге мәжбүр болды. Осы қайғылы оқиғаларды есте сақтау мақсатында елордада «Ашаршылық құрбандарына ескерткіш» монументін орнату туралы ұсыныс енгізілді» деп жазылған.
31 мамыр басында ашаршылық құрбандарын еске алу күні деп жарияланып, кейін саяси қуғын-сүргін құрбандары күніне айналған. Бұл әрекет тарихи оқиғаларды шатастыруға апарып соқтырды.

Тарихшы Талас Омарбековтың пікірінше, 31 мамыр басында ашаршылық құрбандарын еске алу күні деп жарияланып, кейін саяси қуғын-сүргін құрбандары күніне айналған. Оның айтуынша, бұл әрекет тарихи оқиғаларды шатастыруға апарып соқтырған «барып тұрған сауатсыздық».

Тарихшы ресми билік ашаршылық құрбандарын еске алу күнін жарияламаса да, біз ұлттық қасіретімізді халық болып еске алатын күнді белгілеуіміз қажет деп санайды.

- Ең болмаса Құрбан айттың алғашқы күнінде қазақ халқының қасіретіне, ашаршылық құрбандарына құран бағыштасақ дұрыс болар еді, - дейді ол.  

"ГЕНОЦИД ДЕМЕЙ, НЕ ДЕЙМІЗ?"

Бұл тақырыпты мұрағаттарда зерттеген желтоқсаншы, марқұм Әркен Уақ көзі тірісінде Азаттыққа берген сұқбатында «Совет Одағының қазақ халқына қарсы геноциді патша заманынан басталған» деген еді.

«Жалпы 1930 жылғы деректер қазақтың саны 5 миллион 200 мың деп, кейінгі деректерде тірі қалған қазақтың саны 2 миллион 300 мың ғана деп көрсетеді. Сонда 3 миллион халық ашаршылықтан қырылған. Оны енді геноцид демей не дейміз?» деген еді.

Әркен Уақтың пайымдауынша, совет басшылығы 1932-33 жылдардағы ашаршылықты жоспарлы түрде, қолдан ұйымдастырған. Астана әлі ресми түрде Қазақстанда болған ашаршылыққа ешқандай баға берген емес. Қазақстан Украинадағы Голодоморды геноцид деп таныған елдердің ішінде де жоқ.

Азаттық радиосының Қазақстандағы ашаршылыққа арналған веб-парағынан көбірек мәлімет табасыз.



CАЙТЫМЫЗҒА ТІРКЕЛІҢІЗ!

Құрметті оқырман!

Комментіңізді неғұрлым жылдам шығарып, Азаттық журналистеріне тікелей сын-ескертпе немесе ұсыныс айтып, өзге оқырмандармен ашық пікір алмасқыңыз келсе, сайтымызға тіркеліңіз.

Тіркелу үшін мына жерді басыңыз

Тіркелген соң сайттың оң жақ шекесіндегі «Кіріңіз» деген терезе арқылы еніп, пікір жаза аласыз.

Құрметпен,
Азаттығыңыз
Бұл форум жабық. Бірақ пікірталасты Азаттықтың Facebook-парақшасында жалғастыра аласыз: https://www.facebook.com/azattyq
Пікірлерді іріктеу
Пікір
     
Кімнен: Алматы Қайдан: Алматы
02.03.2012 00:19
+3 / -0
30 жылдардағы ашаршылық тұрмақ, қазіргі айдың күннің аманында өлтіріліп, аш қалып жатқанда қыстырмай жатырмыз, ал өткен күн өтті, оны еске алғанда не істейміз, содан сабақ алатын біз ба? алдымен мына қазіргі жағдайды дұрыстап алсақ, сосын қалғанын көру керек!
Пікір алмасу

Кімнен: ishky bulkhinys Қайдан: astana
02.03.2012 18:40
+1 / -0
Дұрыс айтасың алматы,нағыз ер екенсің!пікірлеспіз,осы уақытта мына пікір жазушылардың ортасында душпан ниеттілерде бар екен,бізге керегі халықтың назарын бытырату емес,бір нәрсеге шоғырландыру.Ол қазақ деген бес аріп.

Кімнен: ishky bulkhinys Қайдан: astana
02.03.2012 01:48
+2 / -0
Ендеше жуық жылдарда туылып жатқан қазақстандағы қазақ қағидасы мен табиғатына жат ,сұмдық оқиғаларда қолдан жасалмасына кім кепіл?

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
02.03.2012 08:32
+1 / -0
Кәзірдің өзінде мұсорный бакты аралап жұрген адамдар қанша,нан шайға қарап қалған қаншама,бишпакет халықтық тағамға айналған,ұлы қытай халкына рахмет сондай арзан тамақты ойлап тапқан,бесбармақты жемеген қазақтардың көбейгеніне кепіл беремін,тойып жемеген адамнан жақсы маман шығады деп ойламаймын,тұсік тастау,баланы тастап кашу,суитсид,қоғамға жат қылықтар соның бәрі кұлқынның кесірі,берекесіз сапасыз ойсыздардың көбейуі нұр отар

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
02.03.2012 11:12
+1 / -0
ресейдің Астрахан қаласында 20-шақты қазақ қыздары жоғалып кетіпті деген хабарды 31-каналдан естіп қалған едік, оған біздің билік ешқандай әрекет жасамады делінген, сол қаншалықты шын, Бізді милиондап қырады ,біз онымен одақ құрамыз ,мұдай одақтпен жауда керегі жоқ,

Кімнен: Alim Asan
02.03.2012 11:56
+0 / -0
Ашаршылык кезинде казактардан коп кырылган халык жок! Буны бла кезимде ажемнин аузынан естигенмин. Сол киси ашаршылык кезинде ауып Озбекистанга кеткен, кейн жагдай жаксарганнан елге кайтып оралган. Олген адамдар жол бойында комусиз жататын деп айтатын (жогарыдагы суретти коргенде есиме тусти). Не деген сумдык жагдай болган.

Кімнен: Alim Asan
02.03.2012 12:51
+0 / -0
Үкілай БЕСТАЙ менин комментим кайда? Неше рет осындай болды. Неге сиздерде ботен сайттагыдай бирден жарияламайсыздар? Не ушин тексересиздер? Казир заман сондай акпарат тезирек жету керек, Сиздер али сол баягы ЦЕНЗУРАМЕН айналсып уакыт куртып журсиздер!!!!!!!!!
Пікір алмасу

Кімнен: Модератор
02.03.2012 13:08
+1 / -0
Құрметті Alim Asan,

осы форумға сіздің атыңыздан келген пікірді жарияладық, одан өзгесі түскен жоқ. Ал сайтқа келген пікірлерді тексермей жарияламайтынымыздың себебі, редакцияның қабылдаған шешіміне сәйкес, жазбалардың мазмұны форумның ережесіне қайшы болмауы тиіс. Форум ережесімен мына жерден толық таныса аласыз: http://www.azattyq.org/info/forum_rules/345.html

Біздің форумға қатысып пікір білдіргеніңіз үшін алғысымызды айта отырып, сайт ережесін түсіністікпен қабылдайсыз деп үміттенеміз.

Ілтипатпен, Азаттығыңыз
Пікір алмасу

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
02.03.2012 13:39
+0 / -0
бұндада жалтақойдың бары рас жалтақой болсаң хабарға бар
Пікір алмасу

Кімнен: ishky bulkhinys Қайдан: astana
02.03.2012 18:32
+2 / -0
Алым асан деген қазақпа өзі? не айтпақ сонда ?сөзінде табалау мен шатақ іздеу басым екен, тағыда сол керексіз бірдемелерді айтып отыр,тоқ етер түйін жоқ.сосын менің сүйікті азаттығыммен үкілай бемтай сиақты қарымды жүргізуші,журналисімізге тискісі келеді..қорғайық қазақтарым оларды,мүдемізге ,намысымызға тие бермесін сүмелектер!...осындай жат ниетті адамдардың пікірін әуелі жарялап керегі жоқ.
Пікір алмасу

Кімнен: Alim Asan
02.03.2012 20:09
+1 / -0
Әлім Асан деген қазақпын! Үкілі Бестайға ешқандай қарсылығым жоқ, алғысымнан басқа! Осындай қарындастар көбейе берсін! Руым әлім асан нұрбай матығұл! Біздің ру да кезінде Кеңес Үкіметіне қарсы шыққан! "Асан көтерілісі" дегенді естуің бар ма? Біздің ата бабаларымыз осы ашаршылық болмасын деп қызыл әскерге қарсы екі жылдай соғысқан (Архивтегі құпия құжаттар он жыл бұрын жарияланды жетпіс жыл өткен соң). Қызыл әскер ала алмағасын авиация қолданып, бомбалаған. Сол самолеттерді ұрып құлатамыз деп аталарымыз таяқ лақтырған. Біздің руды Қызылордалықтар "ПВО"шники немесе самолетке "таяқ лақтырғандар" дейді. Мен Қазақ дегенде ішкі бүлкінісімді көрсете аламын. Азаттық сайтына үлкен рахмет айтамын. Өткенде ФБ тобында және кейбір сайттарда оқығанымды айтайын. "Қазақтар өз Азаматтығын орыс тілді қазақтар сияқты көрсете алмайды" дейді. Мен осындай жазбаларға қарсымын. Қазақстанда тек қана Қазақтар ғана осы күнгі Билікке және Қансұлтанға қарсы бас көтере алады. Ол үшін Халық арасында үгіт насихат жұмыстарын ұйымдастыру қажет. Ютюбтағы Жаңаөзендегі қырғын туралы видеоларды тарату керек (өз басым сол видеоларды таныстарым туыстарыма көрсеттім). Ресми БАҚ қазір халық Хабар сияқты каналдары арқылы "тірі зомби" қылып қойған. Азаттақ сайтына К плюс сайттарына КӨП КӨП РАХМЕТ АЙТАМЫН. Істеген істерің Алладан қайтсын деймін. "Астаналық ішкі бүлкініс" бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарып Халықтың көзін ашайық. ОЯН ҚАЗАҚ!!!
Пікір алмасу

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
03.03.2012 14:09
+1 / -0
Алім Асан қазақ болсаң ,өзім десең еш пікірім жоқ,рухани шөлімізді басып сусындатып отырған азаттық ,абай сиақты сайттарымзға тілеулестің бірімін, көбеие берсін!,бас басымызға би болмай,алаштың азаматы болсаң қайта танысып білісіп басымызді қосайық. қазақ тілді басылымдардың тұрақты оқырманы болып ,пікір бөлісіп үдесінен шығыйық.
менде досым жаман ниет деген жоқ,кеудем толған бұлқынысты шер мен от.қазақ үшін тірі жүрем жер басып,қазақ үшін ұрандатып өлем тек.
Пікір алмасу

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
03.03.2012 17:07
+1 / -0
Бәріңіз бірдей сауатсыз болып кеттіңіздер ме, сайтта әдемілеп жазып қойды ғой, Үкілай Бестай деп, неге ол журналистің атын біреуіңіз дұрыс жазбай отырсыздар. Ол да адамның намысына тиюі мүмкін ғой. Тем более, осындай көркем қарындас, қарымды журналистің. Азаттық сүйіктілеріңіз болса, осындай қызметкері арқылы сүйікті болып отырған шығар. Үкілай Бестайдың атын дұрыстап жазайық! Келісесіздер ме?

Кімнен: Өмір Шыныбекұлы Қайдан: Шымкент
02.03.2012 13:37
+2 / -0
1932 жылдын коктемінде казахтардын кыстан ілдалдалап аман шыккандары басы ауган жактарына жаяу - жалпы шубырып босып кете барды. Онтустік казахтарынын беталысы Ташкент каласы болды, каланын іші жане оган бастап баратын жолдардын бойы адам оліктерінен аяк алып жургісіз еді. Талай казах жарты кулше ушін 12-13 жасар кыздарын озбектін шалдарына тастап кетті. Жарты кулше оз жаны мен калгандарынын жанын сактаса, кыздарын шал болса да тиген куйеуі аштан олтірмес деген уміт еді!
Біздін ауыл тургындары (ОКО, Толеби ауданы) тау асып Огем аркылы Ангренге бет тузейді.Менін акем, аштыктан алі болмай, боскан елге ілесе алмай калады.Менін акем Шыныбектін агасы Еркебайдан баска бар туысы 1917,1921-22 жылдардагы ашаршылыкта кырылып калган еді. ЖЭС жылдарында кайта алденіп, оздеріне жетерлік "донгелек дуние" курып алган Еркебай 1928 ж. белсенділердін кугынына ушырап кеткен еді. Кешегі "кулактын куйыршыгы" - 21 жастагы менін акем 1932 ж. жазга салым, ауылда біреудін малкорасында кірпігі азер кимылдап, оз олімін кутіп жатты. Кун мен тун есебінен баягыда - ак жанылып калган акем, бір есін жиганда корага біреулердін кіргенін сезеді.
Кубір-кубір дауыстардан ажыратканы... келгендер - ауылдагы кооперация одагынын торагасы Конакбай (атакты боксшы Серік Конакбаевтын атасы) мен онын інісі екен. Аштарга азын-аулак талкан таратып, шалап урттатып журген Конакбай інісіне "Мынанын аузына шалап тамыз" десе, інісі беті булк етпей "Бул шешенді пален кылайын, берсен де оледі, бермесен де оледі" дейтін корінеді.
"Аш оле ме, ток оле ме, оны кудай біледі" деп інісіне зекіген Конакбай акемнін аузына шалап тамызып, талкан жегізеді.
Окінішке орай, 1934 ж. "Халык жауы" ретінде усталган Конакбай, 10 жылга сотталып, 1939 ж. сол жакта каза тапты. УО согысынан аман оралып, омірге 4 ул, 3 кыз келтірген, менін акем 1980 жылы 69 жасында дуниеден отті.

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
02.03.2012 15:45
+2 / -0
милиондаған қазақ үрім бұтағымен жойылдығой деп отырушы еді ,марқұм шалдар ,қазанға су құйып, ішіне тас салып, астына от жағып қояды екен ,айнала қоршай отырған балалар тамақтың пісіуін тосып шетінен ұйықтап кете брген!, артынан өздеріде бір жерде құлап қалабеген! деуші еді шалдар,
Пікір алмасу

Кімнен: ishky bulkhinys Қайдан: astana
02.03.2012 19:10
+2 / -0
ҚАЗАҒЫМ енді ғана есін жиып жатқанда,өз артыңды өзің ашып ,халықтың дамуына ,тыныштығына ,бет-беделіне еш қатысы жоқ бірдеңелерді айтып қоңырсытқанда ,тариых орнына келеме?біреу саған тамақ береме?айтқандарыңның бәрі өзбек пен қытай елінің мүдесінен шығып жатқаны жоқпа?кешегі ашаршылықта кеткен қазақтар,қайтып оралып жатыр демекші сонда? шетелде ежелден сақ-үйсін дәуірінен бері жасап келе жатқан шат-шадыман тоқ та бай қазақ халқының бетіне ешкім күие жаға алмайды. ешқандай ел өзін жаманмын деп көрсетпейді,неше жылдың алдындағы " борат" ажуасы да осындай жат ниетті адамдардың ,әсіресе қазақ еместердің немесе сатқындардың кесірінен. оланда ұшқан құстай дамыған ғылым-техникамен ,економиканы,ақпаратты,,,болашақты сөз етсеші жетесіздер. өзін-өзі ажуаламай.
Пікір алмасу

Кімнен: Alim Asan
02.03.2012 20:13
+1 / -0
"Өліні силамай, тірі байымайды" дейді қазақ! Тарихты білу керек. Тарихын білмеген халықтың болашағы болмайды!
Пікір алмасу

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
03.03.2012 12:41
+0 / -0
Одан басқа тарихымызда жетеді,Қазаққа көсемсіме,аруақты қастерлеуіміз басқа әрқандай ұлыттан артық болмаса кем емес,көпке топырақ шәшпа!өз тарихымызбен болашағымызды өзімізден артық ойлайтын адам жоқ.ҚАЗАҚ қа ештемеден қорықпый реформалар жасау керек,сол құтқарады.зиалы қауымды көбейту керек,ғылым техникамен ,өндіріспен шұғылдану керек.сатып алып,сатып беру тумысымыздан береке әкелмеген.
Пікір алмасу

Кімнен: sawegey Қайдан: Yeren-khabirgha
04.03.2012 17:59
+0 / -0
ештемеден қорықпай реформалар жасау керек ? ? ?

19інші ғасір, орісдар ноғай башқурттарді басіпаліп орал таудан асіп, бері келе жатқан заманда, қазақдар (найман,арғін т.б.) ''ештемеден қорықпай реформалар жасап'', торелерін тақдан тусіріпті. Сосін, сол төрелерде ''ештемеден қорықпай'', орісдарді қазақ даласіна бастап кіргізіпді... ...
''ешшш... темеден қорықпаса осі !

"зиалы қауымды көбейту керек" ?

Ол оңай, шетелге жібер. Алайда, бізге оте кем болғані және маңіздісі тәп осіндағі ашаршіліқ, торе-oріс сйиақті өз жерім, өз елімнің мәселемізді шешетін ғілім. Осі қазақ ғілімінің дамуі ушін, ғілімдар "айтісі" кем боп тур. ойшілдар жйналіп улкен болсін кіші болсін ой жәрмеңкесі боліп турса... ...

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
03.03.2012 17:10
+0 / -0
Ашаршылық сияқты маңызды тақырыбы бұл күндері бірінші бетте тұруы керек! Мен кеше осы хабарды сайттың бетінен таппай қалдым. Сұрап жазған пікіріме жауап болмады. Қазір Үкілай Бестайдың Ресей туралы хабарына кірген соң, алдымнан шығып тұр. Оны жеке көрсетіп қоюға болмай ма екен?

Кімнен: меней Қайдан: Қазақия
03.03.2012 23:19
+0 / -0
31-Мамыр Қазақ ұлттық аза тұту күні және 1933

http://www.kaztube.kz/Video/26b3b8f7-ba34-4812-b7d3-e2a8f1206ac4

Бисимиллаһұ рахмани рәхим, осыдан 80 жыл бұрын біздің Ата-Бабаларымыз, Апа-Жеңгелеріміз бір үйір дәнге зар болып өз үйлерінде, жол бойында аштан қырылған, олгендердің көп бөлігі жас балалар, нәрестелер. 1921-,1931-жылдардағы миллиондаған қандастарымызға арнап ауыз бекітіңіз, ауыз бекіте алатын не сапарда, жұмыста жүріп, не ауырып, не жұкты болып, не басқа себептермен ауыз бекіте алмайтын кісілер түсте тамақтан бұрынғы уақытта құрбандарға арнап бір минут аза білдіреді, жұма намазының соңында құрбандардың аруақтарынада бағыштап дұға оқылады. Бұл ашаршылықты еске алушының еркімен істелуі керек, ешқандай басқа кұштердың кұш көрсетуі болмауы керек, бұл ауыз бекыту отбасы төңірегінде, жұмыс орнында, мектептерде жеке түрде өткізілуі керек, аштық сипатын алмауы керек. Еске алушы басқа ұлттарды, басқа діндегілерді, басқа ұйымдарды, басқа партияларды, жекелерды жамандап, балағат сөз айтып не ұрып-соғуларына болмайды, бұл ораза ұстау жолында шектелген әрі о дүниедегі ашаршылық құрбандары да бұндай қылығымызды қабыл көрмейді. Көшеге шығып шеру, ереуіл өткізуге қосылмаймын, ашаршылықты желеу етіп мемлекет заңдарына қайшы келетін әрекеттерге қарсымын, ол жеке өз істегеніне өзі заңдық жауапкершілікті алуы тиіс. Халықтың 2011-,2012-,2013-жылғы оразаны 1921-, 1931-жылғы ашаршылық құрбандарын еске түсіру үшін ұстауларын сұраймын әрі әр жылдың 31-мамыр күнін қазақ халқының аза тұту күні болып белгіленуін сұраймын. Мен ешқандай дінни ұйымда, партияда емеспын, ешқандай бір сехтада емеспын, ресейге, орысқа қарсы емеспын, ұшқары ойлармен әрекеттерді қолдамаймын. Мен бір ҚАЗАҚПЫН!


http://www.kaztube.kz/Video/ab418354-8a18-48b4-9bd4-c906ca772a87

ХХ ғасырдың 20-шы және 30-шы жылдарында Қазақстан аумағында болған аштық апаты туралы мәліметтерді «Қазақ халқының қасіреті» атты жинақтан алуға болады. Алматы. «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы. 2010. 414 б. Жинаққа қатысты қандай да бір сұрақтарыңыз болса, Алматы облыстық мемлекеттік мұрағатына мына мекен-жай бойынша Желтоқсан көшесі 112, 508 каб. тел. 2797825 хабарласуға болады.

http://www.kaztube.kz/Video/f9254b39-5ec6-4bbf-93e7-e29c618a0183


Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
04.03.2012 17:08
+1 / -0
орыс мемілекеті жалпы саяси тұрақсыз, 30 жылдардағы ашаршылық соның кеселінен, жаңа өзен қырғыны, біздегі диктаторлық жүйенің кеселі ,бұдан қортынды, қазақ еліне парламенттік басқару, кедендік одақтан бас тарту,

Кімнен: Абдулхамит Қайдан: Мангыстау
04.03.2012 22:08
+2 / -0
Ашаршылыктын колдан жасалганын бари биледи. Себеби алпауыт Ресей сол кездери калай болганда да барин багындыру керек болды. Жалпы тарихты умытпаган жаксыго.Мектептен жастарга патриоттык сезимди ояту керек. Кейбир коршилеримиздин мектептеги тарих багдарламасында шет елдеги жерлерди кезинде озинин меншигинде болганын окытады екен.

Азаттық - әлеуметтік желілерде

Редактор таңдауы

Малайзия жолаушылар ұшағы құлаған жерде жүрген құтқарушылар. Украина, Донецк облысы, 8 шілде 2014 жыл.

Видео Ұшақ апаты айғақтарының ұшы Мәскеуге тіреледі

Украинада құлаған Malaysian Airlines компаниясының жолаушылар ұшағын ресейшіл сепаратистер атып түсіргенін дәлелдейтін айғақтар көбейді. Ал Мәскеу халықаралық тергеу жүргізуге кедергі келтіріп отыр. Толығырақ