Accessibility links

Министр: Шыңжаңдағы қамау орталықтарында этникалық қазақ жоқ


Шыңжаңдағы "қайта саяси тәрбиелеу лагерьлерінің" бірі. Қаңтар айы, 2019 жыл.

Қазақстан сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді 4 қазанда Шыңжаңдағы "қайта саяси тәрбиелеу лагерьлерінде" этникалық қазақ жоқ деп мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл - "жоғары деңгейде расталған ақпарат".

- Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жақында мемлекеттік сапармен Қытайға барып қайтқан. Қытайда оқыту орталықтарында (Шыңжаңдағы "қайта саяси тәрбиелеу лагерьлерін" Пекин "оқыту орталығы" деп атайды - ред.) отырған этникалық қазақ жоқ. Бұл ақпарат расталды. Ол орталықтарда тек құқық бұзушылар ғана отыр...Бізге "бәрі жіберілді" деген ресми түрде ақпарат берілді, - деді ол.

Дегенмен министр "құқық бұзушы" деп нақты кімді меңзегенін ашып айтпады.

Қыркүйек айында президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайға мемлекеттік сапармен барған. Тоқаев сапары кезінде Қытаймен 10 құжатқа қол қойылғаны хабарланды. Бірақ Тоқаев сапары барысында Қытаймен Шыңжаңдағы аз ұлттардың қысымға ұшырауы, оның ішінде этникалық қазақтардың қамалуы жайлы мәселе талқыланды ма, жоқ па айтылмаған еді.

Оқи отырыңыз: Тоқаев Пекинде Шыңжаңдағы қазақтар мәселесін қозғай ма?

Тоқаев Пекинге Қазақстанда Қытайға қарсы наразылық өтіп жатқан тұста барған еді. Митингіге шыққандар "Қытайдың Қазақстандағы жобаларына" қарсы болды. Наразылар биліктен Қытай жобаларынан бас тартуды, көрші елден қарыз алмауды талап етті.

2017 жылдың көктемінен бастап Қытайдың Шыңжаң аймағында этникалық азшылықтарға, соның ішінде этникалық қазақтарға да қысым көрсетіліп, "саяси лагерь" аталған жаппай қамау орындары пайда болғаны туралы хабар тарай бастаған. Қытайдан оралған этникалық қазақтар Қытайға Қазақстаннан жолаушылап барғанда қайта алмай, кейбірі саяси лагерьге алып кеткені жайлы шағымданған.

Өткен жылы БҰҰ Шыңжаңда миллионға жуық этникалық ұйғыр мен өзге де түркітілдес ұлт өкілдерін Қытайдың солтүстік-батысындағы "саяси тәрбие лагерлерінде" ұстап отырғаны туралы мәлімдеген. Бастапқыда мұндай ақпаратты терістеген Пекин кейін оны "экстремизмге қарсы шара" деп түсіндірген және саяси лагерьлерді "тіл үйреніп, кәсіпке баулитын" орталықтар деп атаған.

АҚШ пен Батыс елдері Пекиннің Шыңжаңдағы саясатын "аз ұлттардың мәдениеті мен дінін жою амалы" деп атады. Қыркүйек айында АҚШ мемлекеттік хатшысы Майк Помпео Орталық Азия елдерінің сыртқы істер министрлерімен кездесуінде Пекиннің этникалық ұйғырларды Қытайға қайтару туралы талабын орындамауға шақырды.

  • 16x9 Image

    Әсемгүл МҰХИТҚЫЗЫ

    2004 жылы Павлодар мемлекеттік университетін журналистика мамандығы бойынша тәмамдаған. "КТК-7"  телеарнасында тілші  (2003-2005), "Қазақстан-Павлодар" облыстық телеарнасында редактор, шеф-редактор (2005-2013), "Астана" телеарнасы Павлодар облысындағы меншікті тілшісі (2013-2019) болып жұмыс істеген. 2019 жылдан бері Азаттықтың Нұр-Сұлтан қаласындағы тілшісі.  

ПІКІРЛЕР

XS
SM
MD
LG