Ақтөбедегі Көкжиде жерасты су қоры – Қазақстандағы ең ірі әрі таза табиғи су көзінің бірі. Аймақта Совет үкіметі кезеңінен бері мұнай өндіріледі. Ғалымдар мен экобелсенділер су құрамында мұнай өнімдері анықталғанын айтып, ұңғымаларды жабуды талап етсе де, шетелдік компания өндірісті тоқтатпады.
БҰҰ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бейбітшілікті сақтау мақсатында құрылды. Саяси институттар мен саясаттанушылардың бір бөлігі ортақ мәмілеге келу қиындағанда "ұйымға реформа қажет" десе, енді бір бөлігі реформа жүргізілгенімен, алпауыт елдер ымыраға келе алмаса, бәрі бекер дейді.
Біріккен Ұлттар Ұйымы құрылғанына биыл 80 жыл толды. Саяси институттар мен саясаттанушылардың бір бөлігі БҰҰ-ның жұмыс құрылымы ескірді, реформа қажет десе, енді бір бөлігі реформа жүргізілгенімен, алпауыт елдер ымыраға келе алмаса, бәрі бекер дейді.
Бірақ құжатты Азаттыққа жолдаған азамат жоспар мемлекеттік телеарналардың ішкі қолданысында болғанын айтты. Оның сөзін өзге мемлекеттік арна журналисі де растады.
Азаттық қолына "Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыруға ақпараттық қолдау бойынша кешенді медиа жоспар" деген құжат түсті. Мәдениет және ақпарат министрлігі жоспарға еш қатысы жоғын мәлімдеді. Құжатты Азаттыққа берген адам жоспар мемлекеттік телеарналардың ішкі қолданысында болғанын айтты.
Конституцияға билік бір адамның қолына шоғырланбауын қамтамасыз ететін ережелер бекітіледі. Бірақ авторитар басшылар негізгі заңды да өзіне икемдеп, билікте ұзағырақ қалудың амалын табуды үйренді.
Орта ғасырларда абсолютті монархияның ықпалы әлсірегенде демократиялық институттар күшейді. Теңдік орнаған қоғам құруды көздегендер билік бір адамның қолына шоғырланбауын қамтамасыз ететін шектеуді заңда бекітті. Бірақ авторитар басшылар билікте ұзағырақ қалудың қитұрқы амалын табуды да үйренді.
Орталық Азия тарихын зерттеуші америкалық ғалым Адиб Халидтың жуырда жарық көрген "Орталық Азияның империялық жаулап алудан бүгінге дейінгі жаңа тарихы" атты көлемді еңбегі қазақ тіліне аударылды, жақында оқырманға жол тартпақ. Азаттық ғалымнан осы еңбегі және Орталық Азия жайлы сұхбат алды.
АҚШ-тағы Карлтон колледжінің профессоры Адиб Халид – Орталық Азия тарихын зерттеуге өмірін арнаған зерттеуші. Жуырда жарық көрген «Орталық Азияның империялық жаулап алудан бүгінге дейінгі жаңа тарихы» атты көлемді еңбегі қазақ тіліне аударылып, оқырманға жол тартпақ. Азаттық ғалыммен сұхбаттасты.
Қазақстандағы мектептердің 10 пайызы жеке сектордағы кәсіпкерлер ақшасына салынған. Олардың саны мемлекеттік қолдау беріле бастағаннан кейін күрт өсті. Десе де биыл бұл процесс саябырсыған. Себебі Қазақстан үкіметі әр оқушыға жоспарланған субсидияны беру жүйесін өзгертті.
Қазақстандағы мектептердің 10 пайызы жеке сектордағы кәсіпкерлер ақшасына салынған. Олардың саны мемлекеттік қолдау беріле бастағаннан кейін күрт өсті. Әйткенмен биыл бұл процесс саябырсыған. Себебі үкімет әр оқушыға жоспарланған субсидияны беру жүйесін өзгертті.
Кейінгі жылдары Қытай Орталық Азияда инфрақұрылым мен саудаға ден қойып, өзара қарым-қатынасын нығайта бастады. Қытайдың аймаққа жұмсақ күш элементтері арқылы ықпал етуге тырысуы да байқалады. Шығыстағы көршінің мүддесі жайлы The Diplomat басылымының редакторы Кэтрин Путцпен әңгімелестік.
Кейінгі жылдары Қытай Орталық Азияда инфрақұрылым мен саудаға ден қойып, өзара қарым-қатынасын нығайта бастады. Қытайдың аймаққа жұмсақ күш элементтері арқылы ықпал етуге тырысуы да байқалады. Шығыстағы көршінің мүддесі жайлы The Diplomat басылымының редакторы Кэтрин Путцпен cөйлестік.
Қазақстанда АЭС-ті халықаралық консорциум салады деген Ақорда бұған қай ел компаниялары кіретінін әлі айтпады. Қысқа тізімде Франция компаниясы бар. Францияның EDF компаниясы Қазақстанға қандай модель ұсынып отыр? Азаттық осы және өзге сұрақтарды Францияның Астанадағы елшісі Сильван Гиогеге қойды.
Азаттық Қазақстандағы Франция елшісі Сильван Гиоге мырзамен сұхбаттасты. Бір жыл бұрын қызметіне кіріскен елші Францияның елдегі атом электр станциясын құруға қатысу ықыласы, сирек металдарды өндіруге қызығушылығы және Қазақстаннан заңсыз шығарылған активтерді тергеуге қатысты пікірі білдірді.
Танымал адам зорлық-зомбылық жасады деп айыпталса немесе ол өз сөзімен көптің ашуына тисе, әлеуметтік желідегі қауым оны жаппай шеттетеді, ізіне түседі. Батыста cancel culture деп аталатын тәжірибе Қазақстанда қалай қолданылады? Бұл әділдікке жету жолы ма, әлде жосықсыз жазалау құралы ма?
Австриялық Freedom for Eurasia ұйымы Қазақстанның бұрынғы премьер-министрі, ұлттық қауіпсіздік комитетінің экс-төрағасы Кәрім Мәсімов туралы 72 беттік зерттеу жариялады. Азаттық зерттеу авторымен сұхбат құрды.
Жақында "Уральская неделя" басылымы қаржыдан қиналып отырғанын мәлімдеп, халықтан көмек сұрады. Ел ішінде "донат" деп аталатын бұл көмек түріне тәуелсіз журналистер жиі жүгінеді. Бірақ оның әлеуеті қандай? Қазақстанда еркін баспасөз донат көмегімен тіршілік ете ала ма?
Тағы
